Marit Eikemo

Mellom oss sagt

Roman

© 2006 Det Norske Samlaget

www.samlaget.no

Tilrettelagt for eBok av BookPartnerMedia, København 2012

ISBN 978-82-521-8219-4

Om denne boka

Studietida er for lengst over og livet er i ferd med å feste seg for Regine Hansen og venene hennar i Bergen. Fridommen til å velje minkar, fortid og notid flyt i kvarandre og fellesskap smuldrar opp.

Gjennom Regine sin jobb som saksbehandlar i Aetat får vi eit innblikk i liva og lagnadene til folkemylderet ho dagleg omgir seg med. Livets absurditetar trer tydeleg fram.

Mellom oss sagt er ei vittig og skarp, tragisk og sår skildring av venskap og einsemd, om suget etter å høyre til – og om fellesskapets klaustrofobi. Med nittitalet som nært bakteppe, handlar romanen om strevet med å finne seg ein plass i dagens Norge.

Marit Eikemo

Mellom oss sagt

Roman

1

Mannen stod framleis ved døra, usikker på om han skulle bli eller gå. Eg nikka mot den ledige stolen, men han berre stod der. Plutseleg retta han ein peikefinger mot meg.

– Regine Hansen, sa han.

– Ja?

No smilte han. Han sette seg fornøgd ned i stolen.

Han har noko på meg, tenkte eg: Eg ser det på han. Han veit noko! Eg snudde meg og opna vindauget mot gata. Eit frykteleg bråk velta inn, og vi måtte heve stemmene til kvarandre.

– Professor Hansteens gate 1993 eller 94, seier det deg noko?

Mannen såg triumferande ut, berre på grunn av ei adresse? Alle desse gatene, alle desse åra som flyt i kvarandre i denne vesle drittbyen. Korleis kunne eg skilje det eine frå det andre? Eg viste han handflatene mine og trekte skuldrene opp: Eg forstår ikkje, eg veit ingenting.

– Nei-nei, sa han med eit betrevitande smil.

Eg spurte korleis det gjekk med jobbsøkinga, men han var visst ikkje interessert i å snakke om det.

– Du gjekk alltid saman med Jens Tangen og Vebjørn Ingebrigtsen og dei, gjorde du ikkje?

– Jo, det stemmer. Eg skal faktisk i doktordisputasen til Vebjørn i dag, sa eg.

– Å fan, han disputerer i dag? Eg gjekk på grunnfag historie med Vebjørn, sa han.

Og no sit du her, tenkte eg.

– Og du, sa han. – Det blei ikkje noko meir med deg heller?

I systemet til Aetat heitte han Andreas Kverneland, hadde hovudfag i samanliknande politikk ved Universitetet i Bergen frå 2002, men kven hadde ikkje eit hovudfag i eit eller anna? Han hadde hatt nokre mindre oppdrag, forskingsassistent og nokre vikariat på instituttet, men elles ingenting, ingen prosjektmidlar eller stipend. Ingen verv i løpet av studietida. Og no ville han ha jobb.

– Eg har komme feil, sa mannen.

– Dersom du heiter Andreas Kverneland, har du ikkje komme feil, sa eg.

Eg forklarte at den førre saksbehandlaren hans hadde gått over på ei anna avdeling, og at eg hadde overtatt ein del av kundane hennar. Andreas Kverneland inkludert.

– Fans rot! De greier ikkje å gjere noko rett i denne etaten!

Og det sa han! Så vidt eg kunne sjå, begynte han på universitetet i 1992. Ti år for eit hovudfag – det var kanskje etaten si skyld det òg?

2

Eg hadde spurt Jens for lenge sidan om vi skulle gå saman om ei gåve til Vebjørn. Det er ikkje kvar dag ein gammal venn disputerer, eg syntes vi måtte gjere litt stas på han. Dersom vi spurte dei andre også, hadde vi kanskje råd til å kjøpe ein ipod? Eg tilbydde meg å legge inn nokre musikalske høgdepunkt frå studietida, noko som kunne minne om desse åra i denne byen. Eg var oppglødd ved tanken på kva slags songar som kunne samle oss alle, frå Common People til Trouble. Vebjørn hadde alltid stått klistra til stereoanlegget på festane og trykt på repeatknappen: «Eg insisterer på denne songen,» brukte han å seie, og trykte på repeat igjen og igjen: Bitter sweet symphony! Bitter sweet symphony! Eg hugsar festane på grunn av songane, og det kunne eg takke Vebjørn for. No ville eg gi han desse minna i gåve, som ei påminning: Vi hugsar deg, hugsar du oss?

Eg hadde laga ei førebels speleliste då Jens sa nei. Han hadde alt kjøpt gåve saman med Trond, og dette irriterte meg framleis. Eg kunne ikkje komme på noko som toppa ipod-ideen og måtte i staden finne på noko i siste liten, ei eller anna halvhjarta bok. Jens hadde foreslått at eg kunne kjøpe gåve saman med Tor André eller Ingrid eller nokon av dei andre som kom frå Oslo. Men det ville eg ikkje.

– Hugsar du ein som heitte Andreas Kverneland, spurte eg Jens.

Han stod og venta på meg på Mix-hjørnet. Vi hadde avtalt å gå saman opp på Høyden, der disputasen skulle vere, eller rettare sagt, eg hadde insistert på at vi skulle gå saman. Vigdis var bortreist, og eg var livredd med tanke på å komme åleine.

– Kverneland? Nei, det ringer ingen bjøller. Kva då?

– Nei, berre ein eg trefte på jobben. Eg fekk litt creepy feeling av heile fyren. Han visste kven du og Vebjørn var – og meg. Han sa noko om Professor Hansteens gate.

Jens rista uengasjert på hovudet. Han var mest opptatt av å helse på folk på gata, løfte armane til høgre og venstre og rope ut helsingar til forbipasserande. I løpet av dei få meterane til Johanneskirken hadde han helsa på tre folk eg aldri hadde sett før.

– No skal det bli kjekt å treffe alle saman, sa han til meg.

– Mmmm.

Eg likar å gå saman med Jens på gata. Han er kjent for det journalistiske skråblikket sitt. Alle veit kven han er, og då fell det gjerne nokre blikk på meg òg. Der er ho som alltid går saman med Jens Tangen, tenker dei vel når dei ser meg, og det er ikkje det verste dei kan tenke. Eg måtte småspringe for å halde tritt med han, endå han såg ut som han gjekk i eit heilt normalt tempo.

Eg måtte bøye overkroppen noko framover og legge hovudet på skakke når eg skulle snakke med han, for å fange blikket og merksemda hans. Men då vi passerte Bohrs gate, såg han uoppfordra på meg; det elendige kollektivet til Trond – og alle festane hans! Kvifor såg han sånn på meg akkurat no? Det var ikkje alt som var verdt å hugse, ikkje alle festane, ikkje den gongen eg sov i same seng som Trond, men det visste ikkje Jens. Eller gjorde han det? Hadde dei snakka om det?

– Kva synes du eigentleg om den invitasjonen, sa Jens og tente den eine røyken med den andre.

Eg visste ikkje heilt. Det var noko uvanleg å trykke opp eit bilde frå studietida på ein invitasjon til doktordisputas. Eg hadde ikkje sett nokon gjere det før. På den andre sida blei eg rørt då eg fann den vesle trykksaka i posten. Eg blei ståande og sjå på bildet lenge. Det var tatt under den store studentdemonstrasjonen i 93 då alle ropte at Hernes må fjernes, Hernes må kvernes. Dei spelte Chopin sin sørgjemarsj, og leiaren for Studentunionen gjekk først i toget og bar på ein brustein. Vi var ferske studentar, vi syntes alt dette var heilt på sin plass. Opprøret hadde starta i Bergen og spreidde seg raskt til andre delar av landet. Vi syntes vi var med på noko stort. Eg hugsar godt følelsen, og eg hugsar at vi gjekk på Garage og begynte å drikke øl tidleg ettermiddag. På bildet som Vebjørn hadde trykt opp på invitasjonen sin, står ein fin gjeng på Muséplass, framfor løva, i eit mylder av andre studentar: Jens, Trond, Ingrid, Tor André og Silje. Lars var der i ein tilgjort positur på sida, og Vebjørn med armen rundt Monica.

Men eg var ikkje der. Eg hadde tenkt og tenkt, kvifor var eg ikkje med? Eg var jo alltid saman med dei! Eg hugsa så godt den dagen. Trond og Ingrid kom på tv, vi song og ropte gjennom gatene, demonstrerte og protesterte taktfast. Hernes må fjernes, Hernes må kvernes. Eg hugsa det så godt. Berre ikkje den augneblinken. Den var borte – og tanken på mitt eige fråvær fekk det til å stikke ein stad bak augnelokka.

Eg sa til Jens at eg syntes invitasjonen passerte.

– Det er jo litt spesielt. Hadde det endå hatt ein link til doktoroppgåva hans, men eg ser ikkje heilt samanhengen mellom studentdemonstrasjonar og innskotne bisetningar på Sunnmøre, sa eg.

Jens måtte le. Vebjørn forskar ikkje på innskotne bisetningar på Sunnmøre, men det var sikkert noko i den dur. Vi visste ikkje. Det er for gale, har vi mange gonger sagt, at ikkje vi veit meir om det Vebjørn held på med. Vi kunne jo ha spurt, sjølvsagt, men det kjem til eit punkt der det blir for seint. Då ville vi avslørt at vi ikkje har visst nokon ting i alle desse åra, men heller ikkje tatt bryet med å spørje. Så vi har berre latt som ingenting, slått oss til ro med at Vebjørn held på med noko lingvistikkgreier.

– Kva var det med den demonstrasjonen den gongen? spurte eg Jens.

– Var det ikkje noko med lukking?

– Jo, det var lukking. Men det var vel noko finansieringsgreier òg?

– Sikkert.

Eg lurte på kva dei andre syntes om å komme tilbake til Bergen. Syntes dei alt er nøyaktig som før, eller heilt annleis? Det som begynte som eit vilkårleg exphil-semester for dei fleste av oss, hadde enda med ein doktorgrad for Vebjørn. Han hadde samla smått og stort, gamle venner, nye venner, familie og kollegaer. Han ville vi skulle vere der når han forsvarte avhandlinga si – og på festen etterpå. Det var ein av Vebjørn sine store dagar – og vi var framleis med. Eg var ikkje like sikker på om eg ville ha blitt invitert i bryllaupet til han og Monica dersom det nokon gong hadde blitt aktuelt. Eg rekna med å høre til tvilstilfella, ei av dei som rauk ut under første listerevisjon.

– Blir kjekt, dette, sa eg til Jens.

– Mmmm.

Eg lurte på om utflyttarane såg på oss som ein del av byens inventar. Enten uforandra, eller veldig forandra? Ingen av delane ville vere særleg positivt. Dersom dei syntes vi har forandra oss, ville dei garantert sikte til fysisk forfall, at vi ser eldre ut. Eg ville ikkje vere «heilt som før» heller, vere den som ikkje har komme nokon veg. Men då vi svinga inn på skoleplassen på Sydneshaugen skole, var det likevel dette eg såg: Alt som før. Den same gamle skolen, dei same gamle folka, kanskje den same gamle praten også? Eg greip Jens i armen. Korleis såg eg ut der eg kom? Kva tenkte dei? Framleis åleine? Framleis med headset rundt halsen? Framleis i klede frå ungdomsavdelinga til Hennes & Mauritz? Eg angra på kvart einaste plagg eg hadde tatt på meg. Eg kan framleis snu, tenkte eg, men då var Ingrid der. Ho kasta seg om halsen til både meg og Jens.

– Er du framleis på Aetat? spurte ho.

Eg begynte å kave. Er eg framleis på Aetat? Huset mitt kunne ha brent ned, foreldra mine kunne ha døydd i ei bilulykke, kanskje eg hadde hatt ein spontanabort eller nyleg vore kreftoperert. Likevel var det dette ho skulle ha greie på: om eg framleis var på Aetat. Eg hadde ikkje akkurat tenkt å bli verande der, men det var ein grei plass å vikariere, jobbe ei stund og så ta seg fri ein periode, gjerne reise litt, ta lang ferie, nytt vikariat. Det var eit greitt mønster. Bortsett frå det med reisinga. Det blei som regel berre til at eg blei verande i byen til det nye vikariatet dukka opp.

– Eg har vore litt fram og tilbake, men eg har ikkje tenkt å bli verande på Aetat, sa eg.

Eg såg at det gjekk eit svakt smil over ansiktet hennar. Pulsen min skrudde seg opp, og hjartet slo fleire doble slag på rad. Framleis på Aetat, framleis åleine. Ikkje teikn til framsteg. Dei trudde kanskje eg leita etter den store kjærleiken også?

– Og du? Rykker du stadig nærare tv-skjermen? sa eg.

Ingrid begynte på Internett i TV2, men alle veit at ho ikkje kjem til å gi seg før ho er programleiar.

– Research for dokumentaravdelinga, sa ho.

Ho gjorde det der med munnen. Det er nokre fakter ho har, eg hadde glømt det, ei ørlita tilsnurping med munnen. Eg skunda meg å seie at det hørtes utruleg spennande ut å jobbe for dokumentaravdelinga.

– Berre ring meg om du treng gode sosialpornografiske historier. Eg sit med dei opp til øyrene, sa eg jovialt og snudde meg mot Trond, som hadde komme over til vår vesle opphoping av gamle venner, alle representantar for den nye norske middelklassen. Litt penare i tøyet, litt tynnare i håret og litt mindre underdogs sidan sist, sjølv om mange av dei framleis trudde dei var sand i maskineriet. Trond begynte til dømes å snakke stygt om sin eigen arbeidsplass straks han kom til orde. Eg som trudde han hadde drømt om å bli ein profilert dagbladjournalist heile tida. Var det flautt å innrømme at drømmen var blitt verkeleg? Eg les det han skriv. Han trur han er så representativ. Kanskje han burde bruke litt meir energi på å skrive betre og mindre energi på å klage på avisa sin profil. Live, kjærasten hans, hadde nyleg gitt ut sin andre roman. Eg har aldri forstått kvar ho tar sjølvtilliten frå, men for all del, ho får no halde på.

Nokon spurte kva som skjedde med Martin, og eg merka meg at fleire andre stoppa opp i samtalane sine og lytta i spenning. Eg svarte at kjærleiken tok slutt.

– Men de hadde det så bra, sa Ingrid.

– Vi hadde det bra først, korrigerte eg. – Så tok kjærleiken slutt.

Då vi hadde funne plassane våre i auditoriet og hørte lyden av ei dør som opna seg bak, blei eg gripen av eit stort alvor. Eg fraus på ryggen då Vebjørn kom saman med opponentane nedover midtgangen. Småpraten stilna, og alle reiste seg.

– Nei, sjå på Vebjørn! Han som alltid var så suveren, kviskra Ingrid.

No såg han redd ut der framme. Eg skulle ønskje han kunne rette seg opp.

– Han er framleis suveren, sa eg trassig.

Akkurat då løfta Vebjørn blikket og såg rett på kjærasten sin. Monica nikka tilbake. Like etterpå retta han seg opp, og då var han i gang. Eg pusta letta ut og fór inn i andre tankar. Eg tenkte at studietid og arbeidsliv flyt i kvarandre for dei som tar doktorgrad. Dei studerer som alle andre, men når andre går ut i arbeidslivet, får dei stipend og blir verande. Før dei veit ordet av det, har dei vore på universitetet i ti–tolv år – minst. Så kjem denne dagen. Det hadde ikkje gått som smurt med Vebjørn. Kvart einaste ord i avhandlinga hadde kosta meir enn vi kunne førestelle oss. Det var ikkje mine ord, men Monica sine. Eg hugsa at ho sa det ein gong. Eg hugsa at eg ikkje var heilt sikker på kva ho meinte. Hadde vi engasjert oss for lite? Brydde vi oss ikkje nok?

Eg såg på Vebjørn der han stod og svarte på detaljer om det vitskapelege arbeidet sitt. For meg var det tale frå ein annan klode. Eg hørte at folk lo fleire gonger. Eg såg på Trond og på Jens og Ingrid, lo dei også? Eg gledde meg til det var over, til vi skulle lade opp til fest med alkohol og latter, vår latter.

Men det blei ikkje slik. Ute på skoleplassen igjen blei folk berre ståande og nøle. Alle hadde noko dei skulle ordne eller folk dei skulle treffe før festen. Til og med Jens hadde noko han skulle fikse, og eg ville ikkje vere den som masa om å drikke øl tidleg ettermiddag. Eg ville ikkje vere den som braut inn i den mumlande praten, som om ikkje eg hadde anna å finne på? Som om ikkje eg hadde folk eg skulle treffe eller ting eg skulle ordne, eller familie eg skulle ringe, eller berre nett stikke innom jobben for å avslutte ein rapport? Eller berre nett reise heim til Rollandslia for å kle meg til festen? Det gjekk på identiteten laus å bu der ute. Eg burde budd i byen, i ei lita lekker leilegheit der eg kunne invitere venner på kaffi og sjokolade og elskarane kunne komme og gå. Eg hadde kanskje ikkje råd til å kjøpe noko slikt, men eg hadde råd til å kjøpe kjole i byen. Eg trong ikkje å reise heim, eg kunne kjøpe alt i byen og komme like fin på festen!

Eg gjekk inn på Hennes & Mauritz og røska med meg tre–fire ulike kjolar som eg halsa inn på prøverommet med. Eg hadde raude, hektiske flekker i ansiktet då eg vrengte av meg kleda, tråkka av meg skjørtet og åla inn i feil kjole, feil kjole, feil kjole og så ein som fekk duge. Eg såg med eit halvt auge at den var langt ifrå like fin som den eg hadde heime, men hadde den nokon gong gitt meg hjartebank? Eg skulle på fest, og alt eg trong skulle eg kjøpe her. Slik skal ein ha det, tenkte eg og drog kortet energisk gjennom terminalen i kassen. Eg raska med meg det eg hadde av bereposar og tok heisen opp i femte. Hit kjem alle kvinnene som er i barselpermisjon i denne byen. Når dei skal skifte bleier på ungane, eller amme midt i handlerunden, då kjem dei hit. No når klokka nærma seg halv seks om ettermiddagen, rekna eg ikkje med å treffe så mange av dei. Eg rekna med at dei fleste hadde komme seg heim, at dei gjorde det motsette av det eg gjorde. Eg låste meg inn på eit av avlukka, og lukta av bæsjebleier reiv meg i nasen. Eg hadde kjøpt eingongshøvlar som eg skulle rake av meg håret på leggene med, og gjekk straks i gang med arbeidet. Eg hadde kjøpt svarte strømpebukser og eit armband som stod i stil med resten. Det gjekk rasande fort med sminkinga. Eg blunka til meg sjølv i spegelen, no var det berre ein ting som mangla.

Eg tok heisen ned i første og gjekk målretta inn på parfymeriet, greip ei prøveflaske og spraya under begge handledda. No ville eg på bar. Eg skulle sette meg på ein av hotellbarane i byen, Strand Hotell har ein fin bar. Eg skulle sette meg ved bardisken med alle posane mine, og eg skulle drikke ein drink, eg ville ha sprit! Eg skulle ikkje sitte der som ein vanleg stamkunde. Eg er ho som berre stikk innom, som ikkje har tenkt å bli veldig lenge. Heller ikkje komme tilbake.

– Gin og tonic, sa eg, og mumla til meg sjølv: – Isn’t that ironic?

Eg drakk heile drinken i nokre få digre slurkar og tenkte at no måtte eg roe meg, men eg gjorde det motsette av det eg tenkte. Eg gira opp og drakk meir.

– Ein til? spurte bartenderen.

– Ja, kom igjen!

Eg ringte til Jens og spurte om han ville komme.

– Kva gjer du på Strand Hotell?

– Eg kan vel vere på Strand Hotell!?

Jens kom saman med Trond, dei hadde drukke ein øl på Café Opera. Trond hadde insistert på den gamle stamplassen. Kvifor hadde dei ikkje ringt til meg? Hadde dei prøvd å stikke seg unna, eller var det eit tilfeldig møte? Eg lét det ligge, hoppa i staden ned frå barkrakken for å vise meg i den nye habitten min.

– Sjå! Eg har kjøpt alt i ettermiddag. Eg orka ikkje reise heim.

Dei lo og kom med kompliment til kjolen. Trond sa noko om at eg var lik meg.

– Ja, ikkje sant, sa eg, utan sidetankar til noko eller nokon.

Eg blei kolossalt letta over å sjå at alle dei gamle studievennene var plasserte ved same bord på doktorfesten. Eg og Jens og Trond gjekk ikkje stille i dørene då vi kom. Vi hadde skaffa oss eit vesentleg forsprang i løpet av dei siste timane på Strand Hotell. Eg var glad eg slapp å sitte og vri meg i stolen ved sida av ein eller annan professor emeritus gjennom heile middagen.

Eg kunne sjå at dei andre tenkte det same. Dette skulle gå greitt, dette blir kjekt, tenkte dei. Men då alle hadde sett seg ned på stolane sine, gjekk det opp for meg at vi sat på barnebordet. Vi var dei som var med ein gong, men ikkje no lenger. Eg såg på kvar og ein av dei gamle vennene og lurte på om nokon hadde førebudd ein tale, burde vi ikkje seie noko?

– Skal du seie noko, kviskra eg til Jens.

– Seie noko?

Han såg lamslått ut.

– Det ville ikkje vere særleg relevant her, sa han.

Men då språkforskarane tok til orde, var det visst ingen grenser for relevansen i det som blei sagt, uansett kor meiningslaust det hørtes ut for meg. For kvar tale blei barnebordet stadig tausare. Vi forstod vel kor mykje som hadde gått tapt i alt det nye. Til og med då Monica reiste seg og sa at vendepunktet for Vebjørn kom i Berlin, tenkte eg at dette var nytt for meg. Eg visste ikkje at Vebjørn hadde talt på knappane. Han hadde ikkje visst ut eller inn, sa Monica: Kva skulle det bli? Akademia eller politikk? Ho sa det hadde overraska mange då Vebjørn begynte å forske på noko som låg så langt unna dei politiske interessene hans, at han ikkje hadde valt noko meir nærliggande. No fekk vi høre at han hadde vore redd for å miste det faglege fokuset i det personlege, følelsesladde engasjementet. Alle lo og nikka innforstått då Monica la til at det personlege, følelsesladde engasjementet ikkje følgde politikken, men Vebjørn. Det følgde han kvar han gjekk – også langt, langt inn i språkforskinga.

– Ein sein kveld i Kantstrasse bestemte han seg. Vebjørn løfta glaset sitt mot meg og sa at han hadde bestemt seg for å gå vidare på lingvistikk. Og no er dagen kommen for at vi kan heve glasa våre til Vebjørn. Akademia kan takke for den nye språkforskaren dei har fått, og vi andre kan gratulere han med eit imponerande gjennomført arbeid, sa Monica.

Og politikken kan drikke gravøl over tapet, tenkte eg og drakk ein ekstra slurk før dei andre hadde sett ned glasa sine.

Veldig mange talar og vinglas seinare stod eg åleine ved bardisken mens dj-en rota til musikken. Eg hadde ikkje lyst til å danse, men visste ikkje heilt kva elles eg skulle finne på. Trond kom bort til meg, og det oste oppgjer lang veg. Han spurte korleis det gjekk med meg. Han sa han hadde tenkt så mykje på den gongen i Bohrs gate, den natta, det var ikkje meininga, sa han. I bakgrunnen kunne eg høre at dei spelte Cranberries, og eg tenkte at det var lenge sidan eg hadde hørt den songen.

– Ikkje tenk på det. Vi var så unge, sa eg til Trond.

– Vi var ikkje så unge, sa han.

– Vi var 23 år. Det er ungt.

– Er det så lenge sidan?

– Ja.

Eg lurte på kva som skjedde med Cranberries, var det ikkje noko med at vokalisten hadde anoreksi?

– Eg var ikkje grei med deg, sa Trond.

Vi glømmer det, sa eg og slo ut med armane i ei brå rørsle mot dj-en. – Det er enno litt igjen av songen, skal vi danse siste resten, sa eg.

Trond la armen rundt livet mitt og sa at sjølvsagt skal vi danse. Så vi dansa vekk heile diskusjonen og runda av med ein programfesta klem. Eg tenkte at no er det over. Så lang tid tar det nokre gonger: Ein lang vennskap blir sett på prøve i løpet av ei elendig natt. Etter ein dans mange år seinare er det over.

Eg sette meg med Jens, trudde det var den tryggaste plassen å vere akkurat då. Eg hørte at han diskuterte journalistikk med ein akademikar, den vanlege problemstillinga om sann formidling og forenkling i media. Eg var trøtt av heile debatten, har hørt han tusen gonger før. Jens skal alltid gjere seg så liten når han snakkar med akademikarar. Han seier ting som at «utviklinga er irreversibel! Kva skal ein gjere når marknadskreftene rår og redaktørane ikkje har ryggrad?». Eg forstår ikkje korleis han orkar å demonstrere si eiga maktesløyse på den måten. Ser han ikkje kva det gjer med han? Han gjer seg aldri liten når han snakkar med folk frå Aetat, endå det burde han kanskje gjort frå tid til anna.

Eg kunne ha flytta meg, gått bort til Ingrid og Vebjørn og Monica som stod og lo i andre enden av lokalet, men så hørte eg ein kul song, eller rettare sagt: kul til denne sjølvrefererande bruken, ein eller annan monsterhit, var det Eminem? Eg braut inn i samtalen til Jens og akademikaren og spurte om vi ikkje heller skulle danse.

– Ikkje no, Regine.

– Nei vel, sjå om du kjem vidare i diskusjonen, då.

Eg gjekk ut på dansegolvet åleine, men fekk det ikkje til. Eg gav meg på det, gjekk bort til Vebjørn og dei utan å komme inn i samtalen deira heller. Eg blei ståande på sida. Kven skulle eg snakke med? Tor André og Espen? Det var så lenge sidan eg hadde snakka med dei, eg orka ikkje alle innleiande rundane – og Trond orka eg ikkje å oppsøke no når alt skulle vere så påfallande oppgjort mellom oss. Lars og Silje? Nei, dei har i grunnen alltid kjeda meg, eg orka ikkje, eg var trøtt. Eg måtte finne på noko og greip til det som fell meg lettast av alt her i verda: å ause ut komplimentar: «Så strålande Vebjørn var i dag! Så bra denne festen er! Tenk at du er ferdig, Vebjørn! Eg er så imponert over alt de greier!»

Vebjørn og Monica såg noko brydd ut over den barduse rosen. Men eg hadde ikkje tenkt å gi meg. Eg kom med lassevis av komplimentar til den heilt ordinære kjolen til Monica, og Ingrid skulle også få høre det: ikkje berre såg ho forbløffande bra ut, men ho hadde hatt ei utruleg flott utvikling: – No må dei snart ta til fornuft og gi deg ein programleiarjobb. Du er som skapt for tv!

Kven trudde eg at eg var? Trudde eg at dei brydde seg om kva eg meinte? Var ikkje eg den minst interessante personen å få ros frå i dette lokalet? Og kva med meg? Kvifor var det ingen som sa noko fint til meg? Det var på høg tid! Eg sprang vidare frå den eine til den andre med meir oppriktig ros til alle saman:

– Å, kor fine de er, Å, kor flinke de er!

Eg kunne høre meg sjølv seie at eg var rørt over at alle har greidd seg så bra.

– Det har gått så bra med alle, jubla eg.

Og no er eg blitt åtti år, tenkte eg og fall ned ved bor det til Jens igjen. Det kom heldigvis eit smil.

– Du er i form i dag, sa han,

Han burde sett at eg ikkje var i form. Eg greip etter ei raudvinsflaske på bordet.

– Dei har ikkje spart på alkoholen, skråla eg og fylte opp eit nytt glas med vin til meg og Jens. Det var seint, og vi var der på overtid. Han lo og nikka mot ei av jentene på dansegolvet. Vi hadde aldri sett henne før, måtte vere ein slektning av Vebjørn eller noko. Ho dansa forførande, hadde lagt seg til ein slags brasilianskerotisk stil eller noko, høge stiletthælar, utringing, hoftevrikk og hovudkast. Ho hadde kanskje draget der ho kom frå, men her dansa ho den vanvittige dansen sin heilt åleine.

– Eg skal la meg forføre, eg, sa Jens og gjekk mot henne.

No vil han danse, tenkte eg.

Ansiktet til jenta blei endå meir innbite konsentrert då ho såg at han kom. Ho la endå litt meir energi i kasta sine, men såg gledeslaust mot Jens, som prøvde å følgje stega hennar. Han løfta hendene over hovudet og begynte med hoftevrikk, han òg.

Eg måtte le.

Eg såg meg om etter nokon å snakke med, men eg var trøtt og ville heim. Vebjørn diskuterte med ein av opponentane, var det første eller andre? Same det. Eg såg ikkje Monica nokon stad, hadde ho gått? Eg kviskra Vebjørn i øyret, for å ikkje forstyrre diskusjonen for mykje. Litt av øyreflippen hans rørte ved munnen min då eg skulle takke for den kjempefine dagen og kvelden. Det smakte salt.

– Går du???

Vebjørn var ikkje akkurat edru lenger, han heller. Skjorta hang utanfor buksa, og tennene var blå etter all raudvinsdrikkinga. Han såg uvanleg vill ut i augene.

– Ja, det røyner på, sa eg og fekk ein klem og tusen gonger takk for at eg kom.

Vebjørn blei ståande litt og svaie, såg vekselvis på meg og opponenten, før han la armen sin over skuldra mi og sa han ville følgje meg til døra, sa han var lei seg, hadde ikkje fått snakka så mykje med nokon.

– Eg ville så gjerne ha snakka med deg, Regine, eg ser deg så sjeldan. Kan vi ikkje ta den kaffien snart? Kor ofte har vi ikkje snakka om det? Vi må gjere det no. Kan du tekste meg til veka?

Eg lova, som så mange gonger før, at vi måtte ta den kaffien saman, at eg skulle tekste. Vi klemte kvarandre nokså lenge, og eg avslutta med å kysse han på kinnet, av ein eller annan grunn. Eg bruker ikkje å kysse folk på kinnet, eg synes det er ein uting. Eg fekk den salte smaken i munnen igjen og fekk plutseleg lyst til å grave nasen i nakken hans og dra inn lukta hans, men det gjekk jo ikkje. Eg gjekk ut døra og hørte lyden av festen som var i ferd med å svinne der inne. Eg var laus i alle ledd. Eg hadde ikkje det som skulle til for å halde det gåande i kveld. Eg bruker alltid å halde det gåande.

– Regine!

Vebjørn hadde ikkje gått inn igjen. Han hadde blitt ståande i døropninga og røyke, og no ropte han på meg. Varmen gjorde natta mørkare og stillare. Eg kunne høre pusten hans der borte. Han knipsa røyken slik at han blei liggande og lyse på asfalten. Så kom han, heilt fram til meg, ansikt til ansikt og lufta frå lungene våre blanda seg saman. Eg pressa fram eit stille «Ja?».

– Ja vel, kviskra han. Og så kyssa han meg.

Eg visste ingenting om dette. Eg visste ikkje at han kunne kysse slik. Eg gjekk berre ut, eg! Eg gjekk berre ut på plassen her, og så skjedde dette! Vebjørn såg sjokkert ut sjølv, gjekk eit par steg bakover og såg på meg med vantru auge og sa at eg måtte unnskylde, det var ikkje meininga, han visste ikkje …

– Berre kyss meg igjen, kviskra eg.

Vebjørn henta seg inn, og fall ut igjen. Han kasta meg opp mot treet bak meg og kyssa meg igjen og igjen, på innpust og utpust, eg fekk ikkje luft! Eg kjem til å ramle, tenkte eg. Eg står så ustøtt her, eg kjem til å ramle, han kjem til å ramle oppå meg, og alt kjem til å bli eit delikat syn. No må han slutte!

– Festen din! Du må gå inn igjen til festen din! Og Monica! Eg må heim no, sa eg og heldt han frå meg med stive armar.

Eg kom meg derifrå, løfta høgre hand til venstre bryst og sprang alt eg greidde.