Agnes Ravatn

Veke 53

Roman

© 2007 Det Norske Samlaget

www.samlaget.no

Tilrettelagt for eBok av BookPartnerMedia, København 2012

ISBN 978-82-521-8232-3

Om denne boka

Denne debutromanen er ein original, humoristisk og sår variasjon over eit kjent tema.
Georg Ulveset er ein middelaldrande, skild lektor som innser at han er misfornøgd med dei fleste vala han har teke i livet, utan at han heilt veit kva han skal gjere med det.

Han innser at han treng ein ny sjanse. Det nærmar seg juleferie, og han fryktar at han blir åleine på julaftan. Før den tid er han pålagd å gå i eit middagsselskap. Dei siste vekene i året byr på mange endringar for Georg, den beste vennen hans blir alvorleg sjuk, og han møter att ein stor kjærleik frå ungdommen. Alt dette medan han freistar så godt han kan å halde på den sjølvironiske fasaden.

Agnes Ravatn

Veke 53

Roman

18. DESEMBER

Ein gong hadde eg ambisjonar. No har eg berre ekstrem mangel på søvn, tenkte Georg Ulveset heilt tydeleg då han blei vekt av klokka. Då han fylte vatn på kaffitraktaren, oppdaga han at den første snøen hadde kome i løpet av natta. Frå glaset kunne han sjå at vegane enno ikkje var brøytte, og forstod at han dermed måtte la sykkelen stå og heller gå dei to kilometrane til skulen. Han utstyrte seg med lue og skjerf før han låste seg ut. På trappa utanfor stod husverten hans, Beathe Pettersen, i ein figurnær skidress og med ei snøskuffe mellom dei krokete hendene.

– God morgon, Beathe, sa Georg.

Fru Pettersen hutra til svar. Georg gjekk raskt forbi henne før ho rakk å spørja han om hjelp med måkinga.

Tretti meter før kyrkja blei Georg Ulveset merksam på nokre skrapelydar som kom stadig nærmare. Han snudde hovudet og såg at den svært milde presten på øya hadde funne fram sparken sin frå kjellaren. Snøen hadde berre så vidt lagt seg og var såpass laus at presten gjekk rett igjennom og ned på asfalten. Det heile føregjekk sakte og hakkete.

– Hoisann, laug presten, heilt raud i ansiktet, og prøvde å passera Georg.

Georg nikka til svar.

– Ja, no får me kanskje kvit jul likevel! sa presten blidt og andpustent.

– Ja, det ser nesten slik ut, svarte Georg.

– Ja, ja, ha det godt så lenge! sa presten og sparka ifrå.

Han kom seg forbi med eit klønete rykk medan Georg sette ned sin eigen fart litt og tende ein sigarett.

Nest siste skuledag før ferien. Å herregud kor fortent, tenkte Georg medan han såg korleis presten parkerte sparken framfor kyrkja. I dag var gravferda for Sigurd Vinje, og det var nok eit arrangement dei fleste i kollegiet ikkje hadde planar om å gå glipp av. Vinje hadde vore undervisningsinspektør i ei årrekkje, og skulesjef før det igjen. Dersom det er nokon som er sikra ein plass i helvete, tenkte Georg, så må det vera Sigurd Vinje. Vinje hadde vore full av formaningar og berre oppteken av si eiga frelse. Og no låg han der, død av hjerneslag. Det hadde naturleg nok skjedd første dagen hans som pensjonist, og Georg Ulveset kjende seg nokså sikker på at den dagen kona fann han på badegolvet med halve ansiktet dekt med barberskum (så var det iallfall éin ting i hans liv på jorda han aldri fekk fullført), var den lukkelegaste dagen i hennar liv på svært lenge.

Georg kvakk til då nokon tuta bak han. Opp på sida av han kom Sissel og Jacob Meyer. Å nei, sa Georg lågt. Sissel Meyer rulla ned vindauget medan ho vinka med ei hanskekledd hand.

– Halloen Georg!

– Hei, ja.

– Du måtte ta beina fatt i dag, ja? sa Jacob Meyer frå førarsetet.

– Ingen grunn til å risikera liv og helse for dette her, sa Georg.

– Vil du ha skyss, Georg? sa Sissel.

– Nei takk, det var no så fint å gå i dag.

– Tull, hopp inni med deg! kommanderte Jacob.

Din –! tenkte Georg. Bilen stansa, og Sissel opna døra til baksetet. Georg hadde ikkje noko anna val enn å kasta ifrå seg sigaretten og setja seg inn.

– Ja, no nærmar det seg ferie, sa Sissel.

– Ja visst gjer det det, sa Georg. – Velfortent, vil eg vel seia.

– Hå, de lærarar har det no så greitt! sa Jacob.

– Kva veit vel du om det, sa Sissel fornærma.

– Du kjem på laurdag? sa Jacob til Georg.

– Kva?

– Middagen, Georg! ropte Sissel.

– Å, den ja. Jo, ja, eg gjer vel det.

– Så koseleg! sa Sissel og slo hanskane saman.

– Ja, den er jo nærmast blitt ein tradisjon no, den middagen, sa Jacob.

– Ja, den er det visst, sa Georg og forbanna seg sjølv for at han heller ikkje i år hadde hatt klar ei unnskyldning til å ikkje gå.

Georg hadde truleg kome seg fram raskare til skulen dersom han hadde fått lov til å gå. No sat han i staden i baksetet i Jacob Meyer sin mørkeblå Mercedes, som om han var ungen deira. Sissel var ikkje i stand til å vera ei kvinne av få ord og prata ustanseleg for å unngå stillheit.

– Har du fått unna elevsamtalane dine før ferien då, Georg?

– Nei, eg skal ha dei siste i dag.

– Skal du vera med på fotballen?

– Ja, faktisk. Eg blei teken ut til troppen i år òg, sa Georg.

– He he, sa Jacob.

Kvart år, den siste dagen før juleferien, var det tradisjon ved skulen at lærarane sette saman eit lag til å spela kamp mot eit lag av elevar frå idrettslina. Denne oppvisningskampen blei av mange sedd på som skuleårets høgdepunkt, som eit slags karnevalsk brot i monotonien. Det var dessutan Georg Ulveset sitt beste høve til å utmerka seg positivt på nokon måte. Med ein nådelaus venstrefot var han lærarlaget sin sterkaste spelar og toppscorar i alle kampane.

Til slutt sette Jacob dei to lektorane av i busslomma ved sida av skulen. Heile vegen til lærarrommet underheldt Sissel med snakket sitt, og det var stort sett dei verdslege sidene ved julefeiringa ho var oppteken av; innkjøp, pynting og reingjering. Georg gjekk taus ved sida av og tenkte på dei undertrykkande kreftene i kvardagen. Å ta del i slike samtalar så mange gonger i løpet av eit liv forsterka kjensla han hadde av ein akselererande visningsprosess. På lærarrommet drakk han ein kopp kaffi og takka ja til ei peparkake frå ein kvinneleg kollega. Lærarane var heilt klart komne i julestemning no, på alle nivå. Det låg ein svak eim av mandarin over heile skulen, og kvar dag var det minst fem kvinnelege lærarar som hadde kledd seg i raudt. Det einaste unnataket var kanskje den nye svenske gitarlæraren som sat i ein krok for seg sjølv og las i boka Norge – en kritikk. Kanskje ikkje heilt rett innstilling, tenkte Georg, samstundes som det heilt klart hadde sin sjarme. På veg mot klasserommet helste han kort på rektor Klevstrand, som kom gåande alvorleg bortover gangen i sin mørkaste dress.

Georg var klassestyrar for 2AA, og dei sat allereie ved pultane sine og venta då han kom inn. Klassa var sett saman av tjuefem ukarismatiske elevar som gjorde som dei fekk beskjed om og ikkje stort meir. Til sytten–attenåringar å vera, med open framtid og draumar som ikkje hadde rokke å bli knuste enno, gjorde dei lite ut av seg. Georg la frå seg veska på kateteret, sa god morgon og opna eit vindauge.

– Får me karakterane i dag? spurde ein på den fremste rekka.

– Ja, svarte Georg og stirte alvorleg utover klassa: – Det er ikkje noko å sjå fram til, viss de trudde det.

Ingen lo. For dumme, tenkte Georg.

– De skal få karakterane, eg skal ta dei siste elevsamtalane, og så skal de skriva kvar si liste over nyttårsforsett, der punkt éin på alle lister skal vera å gjera ein betre jobb i norskfaget.

– Ja særleg, sa nokre jenter på vindaugsrekka og himla med auga, akkurat som venta av dei.

– Set i gang, sa Georg og tok med seg den første eleven til samtale på eit grupperom.

Etter tre elevsamtalar der han hadde sagt dei nøyaktig same tinga til kvar einaste person, hadde han no berre éin igjen. Dette er jo først og fremst berre pinleg, tenkte han. Emil kom inn døra og sette seg på stolen overfor Georg. Han var ei forsiktig sjel som presterte heilt på det jamne i alle fag. No sat han og kikka ned i golvet.

– Skal me sjå, sa Georg.

Han hadde ikkje planlagt noko spesielt å seia og bladde i staden i nokre papir som ikkje hadde med Emil å gjera. Så såg han opp på eleven.

– Ja, kor skal me starta. Du er jo ikkje så veldig aktiv i timane. Kvifor ikkje?

Emil såg ut til å tenka grundig over spørsmålet.

– Det er nok fordi eg ikkje har noko spesielt å seia.

– Ikkje?

– Nei, ikkje noko særleg.

Det blei ein kort pause.

– Det er bra, sa Georg.

Emil såg litt overraska opp.

– Ja, me har jo meir enn nok med dei som ikkje har noko spesielt å seia, men som snakkar likevel, ikkje sant? I klassa?

– Jo, me har jo det, svarte Emil.

– Og då føretrekker eg absolutt deg, som held kjeft i staden.

– Ok, sa Emil.

– Elles … så synest eg du klarer deg bra, stort sett. Prøv å skriva litt mindre kjedeleg i norskstilane dine, hugs at det er berre å lyga så mykje du vil. For å sitera – nei, gløym det. Jo, for å sitera nokon, men eg hugsar ikkje kven: Løgnen er mer guddom-melig enn sannheten. Og hald deg unna diktanalyseoppgåvene på eksamen, det ligg ikkje heilt for deg.

– Ok, svarte Emil.

– Då var sikkert det meste sagt, sa Georg.

Emil sa ok ein siste gong og gjekk ut. Georg sette seg tilbake i stolen. Eg er ein god lærar. Og eit godt menneske, når alt kjem til alt, tenkte han. No ja, dette var to sanningar med modifikasjonar, tenkte han vidare. Så gjekk han tilbake til klassa, sa takk for i dag og vel møtt til siste skuledag i morgon.

Ved kopimaskina utanfor lærarrommet stod Ottar Alm, den einaste frå skulen Georg hadde kontakt med utanom arbeid, med ein kaffikopp.

– Gravferda? spurde Georg og nikka mot den mørke dressen hans.

– Klevstrand sa han forventa å sjå meg der.

– Klevstrand trur han er rektor på Livets skule. Kva tid byrjar det?

– Tolv. Skal ikkje du?

– Eg hadde vel ikkje akkurat konkrete planar om det.

– Jo, kom igjen. Det kan vera verdt å få med seg. Me kan sitja bakarst. Og så går me og tek eit par øl etterpå. Gravøl.

– Eg har ikkje fleire timar i dag. Dersom eg kunne ha teke meg fri frå undervisninga grunna ei gravferd, ville sjølvsagt saka stilt seg heilt annleis.

Ottar Alm tømde kaffikoppen.

– No kjører me heim til deg, så skiftar du til svart dress, og så går me i gravferda. Kom. Ikkje gjer deg vanskeleg.

Georg trekte på skuldrene.

Innvendig var Ottar Alm sin kvite, gamle Saab dekt av tomme røykpakkar og bøker.

– Vel, då har eg hatt mine siste elevsamtalar, sa Georg.

Ottar sette varmeanlegget på fullt, rygga ut av luka si og kjørte ut av skuleplassen. Eit par elevar sat i skuret og røykte, elles var plassen tom.

– Eg sa til alle mine at dei kunne vera litt meir aktive, sa Ottar.

– Eg, derimot, bad dei om å vera mindre aktive.

– Ingenting å seia på det.

– No når både lærarane og elevane berre blir dummare og dummare, føretrekker eg handling framfor snakk.

– Heilt einig, sa Ottar, og blinka seg inn på hovudvegen.

Vegane var brøytte no, og den beskjedne trafikken gjekk som normalt.

– Har du tenkt deg i den der middagen til Meyer? spurde Georg.

– Eg veit ikkje.

– Dei stoppa og plukka meg opp på veg til jobb. Me hadde ein utviklande samtale.

– Ja, det kan eg levande førestella meg.

– Blir du med inn ein tur?

– Ja, sa Ottar og parkerte bilen i oppkjørselen til Georg.

Beathe Pettersen hadde gitt seg med snømåkinga og stod no i kjøkkenvindauget sitt i 2. etasje og stirte rett ut.

– Ikkje sjå henne inn i auga, sa Georg. – Då blir du til stein.

Han låste seg inn og hekta av seg frakken. Ottar trampa av seg snøen.

– Eg har begynt å sjå meg litt om etter ny leilegheit no.

– Ja vel?

– Aller helst har eg jo lyst til å forlata heile øya. Men det kjem vel neppe til å skje, så då er det betre å setja seg eit realistisk mål.

– Alle som bur på ei øy tenker på å flytta, viss ikkje er det noko gale med dei, sa Ottar. – Det er noko med den øymentaliteten.

– Eller aud øy-mentaliteten, som i mitt tilfelle. Set på kaffi du, medan eg skiftar.

Georg gjekk inn på soverommet og fann fram dressen i garderobeskapet. Han valde ei skjorte og bestemte seg for at skoa var blanke nok. Då han stakk neven oppi jakkelomma, kjende han noko papir. Han bretta det ut og kikka på det: to oppkopierte songar frå viinga til Ingunn og Sverre Jensen. Så det var altså siste gongen han hadde brukt denne dressen. Ingunn var mor til Georg si dotter, Kjersti, og kona hans i tjue år inntil skilsmissa for to år sidan. Han putta papiret ned i lomma att, og gjekk ut på kjøkkenet der Ottar Alm sat og bladde gjennom Georg sin post frå dei siste dagane.

– Kor mykje tid har me?

– Ein time, svarte Ottar.

– Bør me ikkje ta ein konjakk til kaffien? sa Georg.

– Jo, me må vel nesten det, sa Ottar.

Georg fann ei flaske og to glas, medan Ottar begynte å fortelja ei historie om far sin som ein gong ved ei misforståing vikla seg inn i ei gravferd og enda opp med å bera kista.

– Korleis står det til med far din no? spurde Georg og drakk av kaffien.

– Ganske bra. Han klagar ein del på mor, han meiner ho har blitt galen. Ho snakkar berre om at ho har lyst til å begynna å spela tverrfløyte. Far din, då?

– Nja, sa Georg. – Eg trur det går fint. Eg kan vel ikkje akkurat seia at eg har vore noko flink til å besøka han etter at han kom på sjukeheimen. Eg skal ta meg ein tur på julaftan, og så får me ta det derifrå.

– Ja.

– Det ville vel vore ganske typisk far min å pressa ein eller annan stakkars ferievikar til å utføra aktiv dødshjelp på han. Så det er best å halda eit auge med han. Ein til?

Ottar nikka, og Georg fylte meir oppi glasa.

Det var nesten fullt i kyrkja då dei kom, fem over tolv.

– Nei herregud, sjå på det der, sa Ottar lågt og nikka mot første rad, der enka til Vinje og to vaksne ungar sat, saman med ein tynnhåra mann.

– Klevstrand? På same benken som den nærmaste familien? Har han mista kontroll på verda? sa Georg.

– Me set oss her, sa Ottar og sette seg på nest bakarste benk. – No har me oversikta.

Kista var overlest av kransar og blomar. Presten sat på ein pinnestol ved sida av preikestolen og såg litt rolegare ut enn då han pusta og sleit seg forbi Georg om morgonen. Eitt og anna halvhøgt hulk kunne høyrast.

– Kven trur du skal halda talen? kviskra Georg.

– Klevstrand trur tydelegvis det er han som skal gjera det. Eg tippar ordføraren har teke det på seg.

– Ingen frå familien?

– Det ville overraska meg.

Georg nikka. Han var varm i hovudet etter konjakken og kikka seg diskré rundt etter folk han kjende.

– Sjå Sissel. Typisk henne å gå i gravferd for å stela showet, kviskra Ottar.

Sissel Meyer sat langt framme og gret stilt. Skulens tysklærar la ein trøystande arm rundt henne.

– Har du lagt merke til kven som er her? sa Georg lågt og nikka rett fram.

– Å hå, det var eit fint syn, sa Ottar.

Eit par benkar framfor dei sat Edith Kvaal. Tidlegare hadde ho vore skulens teiknelærar, men då ho under ein fest blei avvist av Georg, hadde det rabla for henne. Dagen etter hadde ho sagt opp og flytta djupt inn i skogen ved Askevatnet og etterpå berre synt seg ved heilt spesielle høve.

– Fint persongalleri, eg er glad for at eg kom.

– Eg òg, sa Ottar.

Dei fekk auge på endå ein representant frå skulen, pianolæraren Arthur Wentzel, som spratt opp frå ein benk og sette seg ved eit piano litt til venstre for alteret. Han snudde seg mot kyrkjelyden, og sa:

– Ja, orgelet er dessverre i ustand for tida, så –.

Så gjorde han ei beklagande rørsle med skuldrene, før han snudde seg og byrja å spela. Det høyrdest litt spinkelt ut, men dei fleste såg ut til å godta det.

– Kva song er det der no igjen? kviskra Ottar.

– Du kjem til å le når eg seier det, så eg ventar til me kjem utanfor, svarte Georg.

– Nei, sei det no!

Georg flirte litt, så sa han:

– Det er kjenningsmelodien til En vakker dag som gjekk på NRK om laurdagane før.

Ottar Alm stansa latteren med eit host og blei raud i ansiktet.

– Minn meg på å be Wentzel om å spela i mi gravferd òg, sa Georg.

– Og i mi.

Etter at presten hadde sagt mykje positivt om Sigurd Vinje og ordføraren ganske rett hadde halde tale, Wentzel hadde spelt litt meir og det meste var sagt, var gravferda over.

– Greitt, då er det berre til å finna fram til di mest sorgfulle mine, kviskra Ottar då kisteberarane reiste seg og presten stilte seg i midtgangen.

Wentzel heiv seg uti ein patosfylt versjon av Vårsøg, og kyrkja begynte å røra på seg.

– Rart korleis gravferder både er det beste og det verste i verda, sa Georg.

Rektor Klevstrand såg ut som han prøvde å visa kor sterk han var då han løfta kista. Han gjekk alvorleg forbi Georg og Ottar utan å kasta eit blikk på dei. Georg såg ned i golvet, men då han kikka opp att, stivna han. Like bak Sissel såg han Ingunn og Sverre Jensen stiga ut i midtgangen med alvorlege andlet. Georg syntest framleis det var ubehageleg å støyta på dei i uventa situasjonar, sjølv om det var to år sidan skilsmissa. Han fekk alltid problem med å oppføra seg naturleg, og han hadde uvanleg dårleg kommunikasjon med begge to.

– Nei, sjå der har me jo Thelma og Louise òg, kviskra Ottar.

Georg mumla noko til svar og såg ned. Då han merka at dei passerte, såg han fort opp og nikka kort til begge.

Etterpå gjekk Georg og Ottar ut av kyrkja og tok ein røyk bak det eine sideskipet.

– Då går me og tek ein øl då? spurde Ottar.

Dei skildest frå gravferdsfølgjet og gjekk inn til sentrum. På vegen blei dei passert av kyrkjetenaren, ein av dei tidlegare elevane til Georg. Han hadde hatt ein kortvarig suksess som kristen popstjerne, men no var han altså tilbake på øya som kyrkjetenar og ungdomsleiar medan han venta på at karrieren skulle ta seg opp att.

– Hadde ikkje du han på skulen? sa Ottar.

– Jo. Han skreiv dei mest finslege og pyntelege stilane eg nokon gong har lese av nokon elev. Eg minnest han ikkje med glede.

– Eg hugsar han fordi han alltid hadde på seg sykkelhjelm, anten han sykla eller gjekk, sa Ottar.

– Og veit du kvifor han hadde sykkelhjelm? Fordi han var livredd for å døy. Han rekna sin eigen død for å vera eit tap så stort at verda ikkje ville klara å bera det.

Ottar lo.

– Kan ikkje seia eg identifiserer meg så veldig med det, sa Georg.

– Visste du at eg heilt sidan eg var liten har vore livredd kvar veslejulaftan når eg skulle legga meg, redd for at eg ikkje skulle vakna att om morgonen. Eg har det sånn enno. Det er pakkane, Georg. Eg gler meg så utruleg til pakkane. Men det er til gjengjeld den einaste gongen i året eg kjenner det sånn.

– Eg skjøner deg godt. Eg elskar pakkane, sa Georg.

Inne i puben var det stilt og fredeleg, med unnatak av nokre venninner med barnevogn.

– Eg kjøper øl. Finn eit bord du, sa Ottar.

Georg gjekk lenger inn i lokalet og sette seg ved eit hjørnebord. Ottar kom og plasserte ein halvliter framfor han med ein dunk.

– Eg la merke til reaksjonen din då Ingunn kom nedover midtgangen, sa Ottar då dei hadde drukke litt.

– Dårleg reaksjon, svarte Georg.

– Ja, ganske dårleg.

– Det overraskar meg, korleis eg ikkje får til å oppføra meg normalt med ein gong det idiotiske paret kjem innanfor synsfeltet mitt.

– Hm, sa Ottar.

– Det er ikkje slik at eg vil ha henne tilbake. Tvert imot. Det er kanskje det siste eg vil ha. Men likevel får eg ei intenst dårleg kjensle når eg ser Ingunn.

– Framleis?

– Ho representerer jo alt det som kjennest forspilt ved livet mitt, om du skjøner. Alle dei åra, og alt som kunne vore annleis.

– Ho er jo mor til Kjersti.

– Ja, eg veit det. Herregud, sjølvsagt er eg glad for det. Men likevel, eg veit ikkje –.

Georg Ulveset såg rett fram og drakk to lange slurkar av ølen sin.

– Ikkje lenge etter at eg og Ingunn forlova oss – det var medan eg heldt på med hovudfaget – så var eg ute med nokre kameratar. Eg trur du òg må ha vore der, men eg hugsar ikkje heilt. Det er så lenge sidan. Uansett så trefte eg ei jente den kvelden.

– Ja?

– Eg hugsar ikkje eingong kor me var, men eg kom i snakk med ei jente då eg stod i baren. Ho stod ved sida av meg, og eg sa noko om at det tok lang tid å få seg ein øl på denne plassen eller noko slikt, og heilt utan grunn svarte ho noko utruleg frekt tilbake. Eg hugsar ikkje kva ho sa, berre at det var forbausande frekt. Så blei eg ståande der og snakka med henne, til det stengde. Og då tok ho og smatt bak baren og stal ei flaske vin som ho tok under jakka si. Og så gjekk me ut saman. Eg veit ikkje kor dei andre var blitt av. Eg hadde sykkelen med meg, og plutseleg var me på veg heim til henne, ho sat bakpå med meg, me rente ned ein bakke på andre sida av høgda. Så sat me heime hos henne og drakk opp vinen og ei flaske til ho hadde ståande frå før – ho drakk utruleg mykje. Så blei eg der den natta, og fekk eit helvetes bråk med Ingunn dagen etter. Eg dikta opp verdas minst truverdige historie. Ingunn var forresten gravid då, utan at eg visste det. Herregud, når eg tenker på det no –.

– Ja? Trefte du henne igjen?

– Jo, så skal du høyra. Eit par veker etterpå, ein dag eg var på universitetet, kom kontordama på instituttet inn på lesesalen og henta meg. Ho sa det var ein telefon til meg. Eg trur nesten det var den første telefonen eg nokon gong fekk. Og så var det frå henne. Ho sa ho skulle dra opp til ei hytte utanfor byen. Ja, og berre for å ha det sagt, eg hadde tenkt på denne jenta dag og natt sidan den kvelden eg trefte henne. Ho sa ho var på veg til hytta, og at ho hadde fire liter vin og ein del mat, og spurde om eg ville vera med. Eg sa at eg kom dagen etter, og ho forklarte meg korleis eg kom meg dit. Så sykla eg heim til Ingunn og dikta opp noko og sa at eg måtte reisa vekk for å intervjua nokon i samband med oppgåva eg skreiv på. Ho var skeptisk. Dette var etter at ho hadde fortalt meg at ho var gravid.

– Fin fyr.

– Ja. No vel, så tok eg altså buss ein halvtimes tid, gjekk av der eg skulle, følgde ein sti i halvmørkret og fann hytta. Dette var ein fredag. Eg hadde med meg ei flaske brennevin, i tilfelle det med vinen var løgn. Det var det ikkje, ho hadde bore med seg fire liter vin heile vegen opp til hytta. Eg stod gøymd bak eit tre og kikka inn i kjøkkenet, og der stod ho jammen, svakt opplyst av ei parafinlampe. Og herregud kor fin eg syntest ho var. Så prata og drakk og låg me med kvarandre heilt til søndag ettermiddag. Så – tok eg bussen tilbake til Ingunn. Eg viste meg å vera ein fantastisk løgnar. Marlene, det var det ho heitte, ho sa ho hadde planlagt å vera på denne hytta i fleire veker for å arbeida med noko. Eg tenkte på henne heile tida, eg blei heilt sjuk av det. Eg gjekk berre rundt der i byen og heldt på å gå ut av mitt gode skinn. Så eg berre drog opp til hytta eit par veker seinare. Heilt tomt, det såg ikkje ut som det hadde vore folk der på lenge.

– For ei historie, vent med resten til eg har kjøpt meir øl, sa Ottar.

– Det er ikkje meir. Eg har aldri sett eller høyrt noko sidan. For ei historie, ja, det kan du verkeleg seia. Eg tenker framleis på henne.

– Kor er ho no?

– Eg anar ikkje. Seinare prøvde eg å spora henne opp, dreiv litt etterforsking for meg sjølv. Eg trur eg fann ut at ho hadde reist til Frankrike. Men eg visste nesten ingenting om henne, ikkje eingong kva etternamnet hennar var.

– Eg kjøper øl, vent.

Ottar reiste seg. Georg Ulveset la hovudet i hendene og sukka. Ottar kom tilbake med to nye glas like etter.

Dei sat tause. Georg stirte ned i glaset sitt litt, og så sa han:

– Eigentleg er eg ein mykje betre lærar når eg har drukke litt dagen før. Er det eit dårleg teikn?

– Det veit du nok best sjølv. Men historia di enda altså der? Med at du ikkje har sett noko til henne sidan? Faen òg.

– Eg høyrde aldri noko meir. Ho fann vel gjerne etter kvart ut korleis det stod til med meg. Med Ingunn og alt det der, meiner eg.

– Bra at nokon har litt skruplar, sa Ottar.

– Eg veit ikkje det. Hadde det ikkje vore for skruplane mine, så hadde eg vel avslutta alt med Ingunn før det begynte å bli altfor mykje alvor. At eg ikkje såg tidlegare kor håplaust det var.

Georg drakk ein lang slurk.

– Eg var ein idiot. Ho kasta tusen signal rett i ansiktet mitt som eg ikkje greidde å fanga opp. Ein gong me skulle treffast på ein restaurant, på eit tidspunkt då me framleis berre så vidt var begynt å bli kjende, slukte ho nesten eit heilt glas øl før eg kom, for at eg skulle tru at eg var mykje seinare ute enn eg i realiteten var.

– Slik er alle damer, sa Ottar. – Dei kan tusen triks for å halda oss nede.

– Ikkje Liv.

– Nei. Ikkje Liv. Eg trur telefonen din ringer.

Georg kjende etter i lommene sine og fann telefonen. Han reiste seg og gjekk ut før han svarte.

Då Georg kom tilbake, hadde Ottar tømt ølen sin.

– Ein til? spurde han.

– Nei, eg må heimover. Dei ringte frå sjukehuset, husverten min har falle om på trappa og knekt lårhalsen. Dotter hennar sa at ho låg på sjukehuset og skreik at døra er ulåst, døra er ulåst, døra er ulåst! om att og om att.

– Eg ringer og ber Liv henta oss, sa Ottar.

I bilen på veg heim var det kokvarmt. Liv Alm sat med lue på bak rattet og nynna på noko heilt ukjend.

– Snilt av deg å henta oss, Liv, sa Georg frå baksetet.

– Eg har eit hjarte av gull, svarte ho.

– Det har du aldeles ikkje. Du har eit hjarte av kråkesølv, retta Ottar.

– Eit hjarte av kvikksølv, sa Liv.

– Eit hjarte av syltetøy, føreslo Ottar.

– Kva synest du, Georg? Har eg eit hjarte av syltetøy?

– Det må i så fall vera appelsinmarmelade, svarte Georg.

Liv lo.

– Har du invitert Georg bort til oss på julaftan, Ottar?

– Nei, sa Ottar.

– Nei, så får du gjera det no, då. Så han ikkje legg andre planar.

– Georg, vil du koma til oss på julaftan?

– Det er ikkje nødvendig, sa Georg.

– Nei, eg veit det.

– Då er det greitt, eg tek imot tilbodet. Eg skal besøka far min først på dagen, og så kjem eg i kveldinga.

– Flott, sa Liv. – Og no har de to sete og drukke midt på lyse dagen som vanleg? sa ho bak rattet og såg strengt på Georg i sladrespegelen.

– Ottar fekk akkurat inn eit stort parti heroin som gjekk som varmt kveitebrød blant elevane, så me måtte nesten ut og feira, svarte Georg.

– Det var ikkje heroin, det var noko rottegift eg fekk billig av far din, sa Ottar til Liv.

– Er ingenting heilagt for dykk to?

– Me var i gravferda til Sigurd Vinje i dag, så ikkje kom her og snakk om kva som ikkje er heilagt for oss, sa Georg.

– Ja, der var det sikkert mykje fint å sjå, lo Liv.

– Musikken var flott, sa Ottar.

– Eg trur eg såg ei veldig flott kiste òg, sa Georg.

– Georg då! sa Liv. – Eg set deg av her, så får du gå dei siste metrane.

– Ja, det får heller vera greitt.

Liv stansa bilen ved postkassane.

– Så, ut med deg.

– Takk for turen, Liv. Snakkast i morgon, Ottar.

Georg gjekk inn porten og mot inngangsdøra. Eit par meter frå trappa låg snøskuffa, og han kunne sjå kor Beathe Pettersen hadde falle om. Han kjende på døra, som var open akkurat som førespegla. Han hadde vore inne hos Beathe eit par gonger før. Éin gong på middag, der ho serverte han eit stykke kjøt som ho antakeleg hadde gøymt vekk under krigen for så å stella det til for han. Det var mørkt i leilegheita, og det lukta stramt og gammalt i alle rom. Georg tok av seg på føtene og tok seg ein liten runde i huset. På alle vegger hang det innramma fotografi av eldre og yngre slektningar tett i tett, truleg fleire hundre til saman. Og innimellom alle fotografia hadde Beathe Pettersen hengt opp eitt og anna ikkje-kommersielt bibelsitat brodert inn på strie. Eit av desse var «Staa op, og tag din Seng og gak til dit Huus. Matteus 9, 1–8». Georg tenkte at Beathe verka ganske kresen når det gjaldt bibelsitat sidan ho ikkje nøgde seg med dei vanlegaste. Julepynten hang laust, her var både nissar og dvergar, julestjerner og adventsstakar i alle vindauge og englar laga av strå som hang ned frå taket i tynne trådar. Elles verka ho nokså sparsam interiørmessig, ho hadde nokre få gamle skinnmøblar og eit veldig gammalt fjernsyn. Han sette seg ned i sofaen og kikka litt i eit kryssord som Beathe arbeidde med. Ho levde ut dei fleste pensjonistklisjeane, såg det ut til. Georg bøygde seg over til eit skap ved sida av sofaen og opna den eine døra: eit Mastermind, ein kortstokk, tre lysestakar, to pakkar med raude stearinlys, ein pakke sigarettar med mentolsmak og eit oskebeger i glas forma som eit lønneblad. Georg lurte på kor ofte ho spelte Mastermind med dotter si, og kven som var flinkast. Han opna den andre skapdøra, og der: ti–tolv flasker med sprit av ulike typar, alle var halvfulle. Du store tid! tenkte Georg. Her var både akevitt og whisky, calvados og konjakk, i tillegg til ein del flasker med likør. Georg gjekk ut på kjøkkenet og henta seg eit glas, og fann is i frysen. Han skjenkte opp litt whisky i glaset, skrudde på fjernsynet og sette seg til rette i sofaen. Tungsinnet breier seg over meg, tenkte Georg litt forfengeleg, men syntest likevel tanken kunne forsvarast. Han såg for seg Ingunn og det sauefjeset til Sverre Jensen i kyrkja, og korleis uttrykket i Georg sitt ansikt måtte ha sett ut då dei gjekk forbi han i kyrkja. Han tenkte på kva han hadde fortalt til Ottar, og på bilturen heim og på Liv. Georg skjenkte seg eitt glas til og lente seg bakover.