Tor Arve Røssland

Svarte-Mathilda III

Oslo

© Det Norske Samlaget 2013

www.samlaget.no

Tilrettelagt for eBok av BookPartnerMedia, København 2013

ISBN 978-82-521-8374-0

Om denne boka

Siste boka i lesaranes favorittgrøssar-serie

Elisabeth og Gry drar til Venezia for å finne ut kva som skjedde med bibliotekaren Viggo. Kva var han på sporet av då han døydde?

Lesaren blir også tatt med til 1500-talets Venezia, der Gallo-brørne går i gang med spegelproduksjon. Dei blir både offer og reiskap for dei demoniske kreftene som seinare skal heimsøkje Hardanger på 1800-talet og notidas Bergen.

Her får lesarane som har følgt Svarte-Mathilda frå spegel til spegel endeleg vite den grufulle byrjinga på historia. Eller går den kanskje endå lenger bakover i tid?

Den tredje boka om Svarte-Mathilda er mørkare og skumlare enn dei to første, som har blitt lesarfavorittar og nominert til Uprisen.

Frå 11 år.

Tor Arve Røssland

Svarte-Mathilda III

Oslo

KVA HAR HENDT TIL NO?

Den første boka om Svarte-Mathilda fortalte om Elisabeth på fjorten år. Ho hadde akkurat mista storebror sin i ein brann. Foreldra skilte seg, og mor tok med seg Elisabeth og flytta til ein liten stad utanfor Bergen. I den nye leilegheita såg Elisabeth uforklarlege ting. Ho kom i kontakt med spøkelset Marie van Vliet, ei jente som ble drepen i leilegheita for over tjue år sidan.

Saman med klassekameraten Philip og den nysgjerrige bibliotekaren Viggo kom Elisabeth over historia om Mathilda Langetun, ei jente som levde i Hardanger på slutten av 1800-talet. Mens dei nøsta opp den tragiske fortida til Mathilda, kom dei over vandrehistoria om Svarte-Mathilda – eit demonisk spøkelse som gøymer seg i spegelen på badet, og seier du namnet hennar sju gonger inn i spegelen, kjem ho og tar deg! Elisabeth og Philip prøvde det ut, og Svarte-Mathilda kom ut av spegelen. Ho skadde Elisabeth, og Philip forsvann sporlaust.

Boka slutta med at Elisabeth trudde ho hadde stengt Svarte-Mathilda inne i ein gammal medaljong ho fann i Hardanger. Ein medaljong med speglar inni, som Svarte-Mathilda ikkje kunne flykte frå.

I den andre boka reiste Elisabeth til Italia for å gå på språkskule saman med venninna si, Gry. Dei skulle bu hos ein italiensk vertsfamilie, i eit herskapshus utanfor byen Verona. Elisabeth begynte tidleg å høyre lydar i det gamle huset, men ho avskreiv det som draumar og frynsete nervar.

Det var tydeleg at eldstedottera i huset, Lydia, skjulte noko grufullt. Veslesøstera til Lydia var endå meir mystisk, og Elisabeth fann ikkje eingong ut kva ho heitte.

Også i andre boka blei vi førte tilbake til Hardanger, denne gongen til 1899, då guten Sivert kom til Langetungarden for å stele verdisaker. Allereie første natta opplevde Sivert underlege ting i huset, ein gammal spegel begynte å snakke til han. Han såg ei lita jente der inne, som han fekk djupe kjensler for, og det å beskytte spegelen blei det viktigaste i livet hans.

I Verona opplevde Elisabeth at nokon var etter henne, ein ufyseleg, liten gut, med ansikt som ein gammal mann. Svarte-Mathilda var heller ikkje langt unna. På mystisk vis dukka ein medaljong opp på soverommet til Elisabeth, og Svarte-Mathilda blei sleppt ut av medaljongen. Ho angreip Gry og Elisabeth, men dei klarte å forsvare seg.

Det blei avslørt at veslesøstera til Lydia eigentleg var eit spøkelse, og at Lydia hadde vore plaga med skuldkjensle sidan søstera forsvann. Foreldra hadde aldri fått vite dette, og dei fann heller aldri liket av dottera, ikkje før Elisabeth hjelpte dei med å kommunisere med henne. Sjølv fekk Elisabeth letta samvitet litt med tanke på Philip si forsvinning. Like etter fann dei ut at bibliotekaren Viggo døydde i Venezia, og at Svarte-Mathilda mest sannsynleg stod bak.

Sivert hadde fått eit unaturleg langt liv i gåve av Svarte-Mathilda, mot at han passa på henne og skaffa henne offer. Svarte-Mathilda hadde meir lyst til å ha Elisabeth som tenar og brydde seg ikkje om kven som kom i vegen for henne.

Svarte-Mathilda fortalte Sivert at så lenge ho ikkje drep den som ytrar namnet hennar, blir ho ikkje dratt tilbake i spegelen.

Elisabeth blei meir og meir plaga av syn og draumar som avslørte stadig fleire bitar av historia om Svarte-Mathilda. I ein draum såg ho fleire medaljongar og blei overtydd om at Svarte-Mathilda kunne flytte seg mellom dei, sjølv om dei var milevis frå kvarandre.

Elisabeth og Gry las i nyheitene at Viggo hadde kasta seg utfor eit tårn i Venezia. Like etterpå fekk dei den krypterte dagboka hans tilsendt på e-post og bestemte seg for å reise til Venezia for å finne dei gjenverande medaljongane, og finne ut kva som hendte med Viggo.

Ein spegel er farleg,
ikkje berre for henne som speglar seg,
men uheldigvis er dette også sant
for han som lagar den.

1

Elisabeth var under sjøen.

Ho spegla seg i ei glinsande svart åre som glei gjennom vatnet framfor ansiktet hennar. Ho såg eit lys langt borte. Eit glimt av Philip framfor spegelen, den dagen dei hadde lokka fram Svarte-Mathilda. Høyrte stemma hans seie at han ikkje trudde på det. Høyrte si eiga stemme gjenta det mørke namnet. Såg det blodtørstige blikket til Svarte-Mathilda før lyset gjekk. Prøvde å hoste, utan å få det til. Ville berre symje til overflata. Ville ut av dette marerittet, bort frå desse minna.

Elisabeth bråvakna av si eiga stemme. Ho såg rundt seg for å sjekke om nokon hadde høyrt henne. Men ingen ensa henne, og Gry snorka lågt. Elisabeth ville ikkje sove meir, sjølv om den jamne duren av toget var behageleg og søvndyssande. Hovudet var fullt av tankar og vonde kjensler, det var lettare å halde styr på dei når ho var vaken.

Verken Gry eller Elisabeth hadde hatt lyst til å møte Altichieri-familien igjen etter kvelden før. Orka ikkje å snakke med dei. Møtet med den døde tvillingsøstera til Lydia hadde vore utmattande. Men den vesle søvnen Elisabeth hadde fått på toget, var det ikkje mykje hjelp i når ho drøymte slik. Kroppen var tung, som om ho hadde eit vått ullteppe rundt seg.

Skulle ho vekkje Gry? Det hadde vore kjekt å ha nokon å snakke med. Korleis kunne Gry vere så roleg? Etter nesten å ha blitt drepen av Svarte-Mathilda, og etter det som hendte med Franco og Marco.

Følte ho ikkje noka skuld?

Elisabeth dulta forsiktig borti henne. Gry gnei seg i augene og strekte seg. – Er vi framme snart?

– Eg trur det, sa Elisabeth.

Elisabeth var framleis ikkje sikker på om det var ein god idé å ha med Gry på dette. Dei hadde kanskje ein fordel i det at Gry hadde sett Svarte-Mathilda, samtidig var Gry ekstremt impulsiv. Ho kunne finne på å gjere noko halsbrekkande dumt. Kanskje det hadde vore betre om Elisabeth berre hadde stukke av?

Kven er det du trur du lurer? tenkte Elisabeth. Gry ville sjølvsagt ha tatt første toget etter henne. Ho visste jo kvar Elisabeth skulle!

– Vi bør sikkert prøve å opne dagboka til Viggo igjen, sa Gry. – Det har vel gått nokre timar sidan sist vi prøvde å logge oss inn?

– Eg aner framleis ikkje kva passordet kan vere, sa Elisabeth. – Vi har forsøkt så mange.

Men plutseleg var det som det gjekk eit lys opp for Elisabeth. Ho slo på datamaskina, logga seg inn på eposten og skreiv inn passordet «Mathilda la Nera». Og vips, der opna dagboka til Viggo seg. Ho måtte nesten flire litt, men smilet forsvann fort. Den forferdelege tanken på at han var død, trefte henne igjen. Ho trudde det ikkje. Akkurat som med Philip klarte ho ikkje å forstå at han verkeleg var død.

– Klarte du det? sa Gry. – Kva var det?

– Svarte-Mathilda på italiensk, Mathilda la Nera.

2

VIGGO SINE DAGBØKER

1. desember

Eg har ikkje klart å få dette ut av hovudet. Sidan eg var hos Elisabeth tidlegare i haust, har det hange over meg. Spesielt fotografiet ho viste meg frå Hardanger, der eg tydeleg kan sjå Philip som står i bakgrunnen. Ikkje berre ein som tilfeldigvis liknar på han, det er han! Eg er temmeleg god til å kjenne igjen ansikt. Philip står bakarst i biletet. Rett ved sida av Marie van Vliet.

Eg har studert mange av dei andre ansikta også, men kjenner dei ikkje igjen.

Har vanskeleg for å tru alt det som Elisabeth fortalte om denne frøken Alexandra Wilhelmsen. Ho høyrest forferdeleg ut. Tenk å gjere slikt mot si eiga dotter! Liker ikkje å stire inn i augene hennar. Føler det som om ho kan sjå meg – gjennom fotografiet, gjennom alle åra som har gått.

Eg har lese alle dagboknotata til Marie, men blir ikkje noko klokare av det. Eg vurderer faktisk å reise til Langetun for å sjå bileta på veggen der med eigne auge.

5. desember

Har akkurat komme tilbake til hotellet etter å ha vore på Langetungarden. For ei unik samling av gamle maleri! Nett som Elisabeth fortalte. Det mest skremmande var nok maleriet av desse Gallo-brørne i rommet fullt av speglar. Der malaren hadde mala eit demonisk ansikt i ein av speglane. Same spegelen som Elisabeth sa ho hadde heime.

Eg fann medaljongen Elisabeth sa ho hadde stengt Svarte-Mathilda inne i. Den hang på eit smykkestativ. Eg har tatt den med meg. Eg veit ikkje kva eg skal med den, men eg føler på meg at den ikkje bør henge der. Eg har fotografert alle maleria, skal sjå om eg finn ut kven som har mala dei. Nokså uvanleg at kunstnaren ikkje har signert. Eg er ingen kunstekspert, men maleria er faktisk veldig gode. Burde sikkert ha hange på eit museum.

8. desember

Spurte ein kompis som tok kunsthistorie, om han kjente til nokon av maleria. Han hadde aldri sett dei før, men trudde dei kunne vere frå renessansen, og frå byen Venezia. Han meinte dei minte om Leonardo da Vinci, men at det var lite truleg at han hadde mala dei. Han fortalte òg at ein kunstmalar som heitte Lorenzo Melzi var ekspert på å kopiere maleria til Leonardo. Men det var mest sannsynleg ein fullstendig ukjent malar frå renessansen, det var visstnok mange som spesialiserte seg på slik svindel. Han meinte eg burde reise til Venezia og leite etter liknande maleri der.

Eg veit ikkje kvifor eg reiser, men eg trur det er ein slags lojalitet overfor Elisabeth. Eit ønske om å finne Philip for henne.

14. mai

Sit på flyet til Venezia. Det tok lang tid før eg klarte å skrape saman nok pengar til å ha råd til dette. Føler på meg at det er i Venezia eg finn svaret. Veit berre ikkje kven eg skal spørje.

17. mai

Litt rart å vere her på sjølvaste nasjonaldagen. Har unnagjort Guggenheim-museet, den storslåtte San Markobasilikaen, fleire andre kyrkjer og gud veit kva. Er rett og slett dritlei maleri av Jesus og jomfru Maria. Hadde ikkje leitinga gitt resultat i dag, trur eg nesten eg hadde lagt meg ned i ein krok i fosterstilling og skrike som ein unge!

På Accademia-museet fann eg eit maleri som likna svært mykje på dei som eg såg på Langetungarden. Det hang liksom litt for seg sjølv i ein av gangane, ingen merkelappar eller noko. Det var tydelegvis ikkje verdig til å henge i lag med dei fire–fem meter høge Jesus-maleria som hang i sjølve utstillingslokala. Folk gjekk berre forbi det utan å ense det, men eg stoppa opp, og eg kjente igjen dei to Gallobrørne med det same. Akkurat som maleria på Langetun er også dette usignert. På maleriet står dei to brørne midt på Markusplassen, med den store basilikaen i bakgrunnen. Bak basilikaen igjen er det eit høgt tårn. Eg syntest ikkje det såg arkitektonisk korrekt ut, så eg fotograferte maleriet og gjekk bort til Markusplassen for å prøve å finne ut kvar det blei mala. Det er noko som ikkje stemmer med bakgrunnen. I den vinkelen eg stod, og der som Gallo-brørne må ha stått, er det ikkje muleg å sjå andre tårn bak basilikaen. Det finst rett og slett ikkje så høge tårn der!

Kan dette vere ein beskjed frå malaren? Kanskje han ikkje vil vise oss Gallo-brørne eller kyrkja, men tårnet som er i bakgrunnen. Tårnet ser ut som alle dei andre tårna her i byen. No gjeld det berre å finne det rette.