Originaltittel: Billie

© Le Dilettante, Paris 2013

© norsk utgåve: Det Norske Samlaget 2014

Omslag: Terese Moe Leiner

Tilrettelagd for eBok av
BookPartnerMedia, København 2014

ISBN 978-82-521-8532-4

Utdrag frå Alfred de Mussets

Man spøker ikke med kjærligheten

er lånt frå Kjell Helgheims omsetjing

til norsk (Solum forlag 2011)

Om denne boka

Berre den som har falle, kan lære å fly

Billie og Franck er to utskot, som på underleg vis finn saman. Ho er frå fattige og brutale kår, han er ein homofil rikmannsgut. På ein fjelltur dett dei utfor ein skrent. Og medan Billie strever med å halde liv i Franck gjennom natta, fortel ho historia deira, frekk, humoristisk og rørande – akkurat slik vi liker Gavalda.

Billie er historia om to svært ulike menneske som ikkje lèt fordommar eller skakkøyrd barndom stå i vegen for livet og draumane sine.

Tove Bakke, som har omsett boka frå fransk, har gjenskapt Anna Gavaldas univers med stor språkleg presisjon og litterær innsikt.

Frå bokmeldingar

(terningkast 5)

«Anna Gavaldas Billie er feelgood-lesing på høgt nivå.»

May Grethe Lerum, VG

«Som en pose drops (…) De små vendepunktene, kunsten å suge på en sjelden karamell en stund til, det ekte vennskapet. Varmt, morsomt og veldig godt oversatt fra fransk. Anbefales!»

Elsebeth Danielsen, Kamille

«Dette er en skjønn liten roman som kroket seg godt fast, dypt inne i hjertet mitt. (…) Denne romanen kan ikke kalles annet enn herlig.»

http://tinesundal.blogspot.no/2014/08/billie-ny-bok-fra-anna-gavalda-som.html

Anna Gavalda

BILLIE

Roman

Frå fransk ved Tove Bakke

Oslo

Til dei ikkje-synlege

Vi såg rasande på kvarandre. Han fordi han meinte alt var mi skyld, så klart, og eg fordi han ikkje behøvde sjå på meg på den måten for det. Eg har gjort mange dumme ting sidan vi møttest, men gjett om eg har fått høyre det, og gjett om han har hatt det moro takk vere meg, og da var det stygt gjort å klandre meg den eine gongen det kom til å gå skikkeleg gale …

Kunne vel faen ikkje eg vite?

Eg gret.

– Ja vel? Så du angrar? mumla han og lukka augene. – Nei … Kor dum kan eg … Angre du, som …

Han var altfor utmatta til å fullføre setninga og sinnet sitt. Og korfor skulle han. Det der kom vi jo alltid til å vere einige om. Meg og anger, eg veit ikkje korleis ein skriv det i fleirtal eingong …

Vi låg i botnen av ei fjellkløft eller noko anna geografisk særdeles irriterande. Ei slags … rivne i Cevennane Nasjonalpark der det ikkje var mobildekning, ikkje ei sauerompe i sikte, enda mindre ei gjetarrompe, og ingen kom til å finne oss nokon gong. Eg hadde ein knust arm, men som eg framleis kunne røre på, mens han tydelegvis var i tusen bitar.

Eg har alltid visst at han var tapper, men der må eg seie han gav meg noko å strekke meg etter.

Enda ein gong …

Han låg på ryggen. Først prøvde eg å lage pute til han av fjellstøvlane mine, men han svima omtrent av berre eg løfta på hovudet hans, så eg sleppte det tvert og tok ikkje i det meir. Einaste gongen han flippa ut òg, trudde det var gått hòl på ryggmergen, og berre tanken på å skulle vere som han i «De urørlige» sette han i sånn panikk at han heldt på i timevis med at enten gjekk eg og lét han ligge att i dette hòlet, eller så gjorde eg ende på han.

Men altså, eg hadde ingenting for hand å få han forsvarleg i hel med, så da leikte vi dokter i staden.

Dessverre var vi for gamle da vi vart kjende til å leike dokter i smug, men i så fall hadde ikkje vi vore sånne som sat att på venterommet og kopte … Eg sa det til han, det muntra han opp, faktisk, og flaks for meg, for enten helvete var her eller i eit anna liv, var smil alt eg ville gidde ta med meg: særleg små dødfødde smil som må halast fram slik som hans, da.

Resten kan ærleg talt bli ståande på oppbevaringa, for alt eg bryr meg …

Eg kleip han overalt og hardare og hardare. Og fryda meg kvar gong han ynka seg. For det viste jo at hjernen hans var påkopla, sant, og at eg slapp å skubbe rullestolen heilt til Sankt Peter overtok. Men viss ikkje var eg klar til å slå inn skallen på han. Var trass alt glad i han.

– Ja men dette går bra … Sånn som du ligg og kvin, er ikkje det eit godt teikn, da? Det eg trur, er at du har knekt hoftebeinet eller bekkenet. Iallfall noko der omkring …

– Mhmmm …?

Han såg ikkje heilt overtydd ut. Du merka på han at det var noko som gnog han. Du merka at eg var totalt utruverdig utan kvit kittel og det dingsoskopet dei har om halsen. Han låg og såg opp i himmelen med rynka panne og var på sitt aller mest kvinsure.

Det uttrykket kjende eg – kjende forresten alle uttrykka hans – og innsåg at her var det meir som måtte lirkast fram.

Lirkast opp, er vel rettare sagt …

– Neeeei Francky, nei vettu ka … eg høyrde syner … du meinte ikkje eg skulle ta og føle på den òg, liksom?

– …

– Meinte’ru?

Eg såg godt at han kjempa av all si kraft for å halde dødsmaska, men mitt problem, sant, var ikkje kva som sømde seg eller ikkje, absolutt ikkje. Meir kva som var effektivt. I alvorets time. Eg kunne ikkje ta risken på at han daua for meg heller, berre fordi eg ikkje var i hans spor …

– Oi … Ikkje viljen det står på, sant? Men eh, du er …

Eg minte meg om Jack Lemmon i draktkjole i Noen har det hett, sluttscenen. Akkurat som han begynte eg òg å gå tom for argument, så her var det berre å få fram gønnaren og fyre av det siste og mest endelege og få slutt på køddet hans ein gong for alle:

– Franck, eg er jente …

Og svaret hans, da … Altså, viss eg stod framfor ei forsamling og skulle djupanalysere emnet Vennskap, type grafisk tverrsnitt, lysark, flaskevatn på bordet og kva veit eg, og forklare kor vennskapen kom ifrå, kva han består av, og korleis ein skal unngå piratkopiar i framtida, er det her eg ber teknikaren fryse bildet og rettar peikestokken nettopp mot den svarreplikken.

Tre små ord, tre dødsmuntre og dødsens redde ord dytta ut gjennom ein jævla dårleg kopi av eit smil, av eit menneske som ikkje eingong visste om han kom til å leve eller krepere eller få forlengt lidinga på ubestemt tid, sant, men som same kva, same kva, aldri meir skulle få knulle:

– Well … Nobody’s perfect …

Ja, for ein gongs skyld ville eg hatt den sjøltilliten, og så får det berre vere med dei som ikkje har sett filmen eller ikkje skjønte bæret og ergo aldri vil klare å skilje ein ekte venn frå ein simpel imitasjon, dei kan eg ikkje hjelpe.

Men der og da, fordi det var han, fordi det var meg, og fordi vi framleis, sjøl i ei så drital stund, klarte å drive luftakrobatikk saman og slå saltomortalar og gripe tak i den andre høgt oppe, så skreva eg over han for å legge den gode armen på lysken hans. Og la det stå til.

Var borti han så vidt det var.

– Greitt, brumma han etter ei stund, – eg seier ikkje at du skal køyre full rulle, dama … Berre ta litt på han og ferdig med det.

– Eg torer ikkje …

Han sukka djupt.

Eg skjønte godt han var oppgitt. Vi som hadde vore gjennom dei mest pinlege situasjonar i lag og der eg ikkje hadde vist meg frå solsida, for å seie det sånn, pluss dei tusen og ei godnatthistoriene eg hadde fylt øyregangane hans med, den eine meir saftig og vill og hard core enn den andre – nei, eg hadde fint lite kred her eg sat …

Fint lite? Ingen i heile tatt! Null!

Det var ikkje jåleri … Eg berre vågde ikkje.

Ein veit aldri kor den grensa kan finne på å gøyme seg. Eg sat og heldt handa litt over han, og plutseleg gjekk det opp for meg at det var ein heil verden mellom sexpreiket mitt og hans pikk. Eg kunne dratt kvar einaste ein, om det måtte til, berre ikkje hans, nei ikkje hans, og det var ei moralpreike eg gav meg heilt sjøl, for ein gongs skyld.

Eg har alltid visst at eg elska Franck høgt, men aldri fått sjansen til å teste ut kor høgt eg respekterte han, og svaret fekk eg no: nokre millimeter …

Nokre bitte små millimeter, mens blygheita mi ingen ende hadde. Blygheita mellom oss.

At eg skulle la meg hindre av sånt «sjenert jentunge»piss særleg lenge, er det vel ingen som trur, men så lenge det stod på, var iallfall eg den mest forundra av oss. Seriøst, at eg skulle vere så fintfølande. Pinleg, omtrent å vere jomfru igjen! Her var det jul igjen.

Okei. Nok snakka. Til saka. Handa i elden, unge møy …

For å avspenne han starta eg litt piano med å la fingrane tuppetrippe rundt navlen på han mens eg nynna «bæ, bæ lille lam, dill med rompa så godt du kan», men det avspende han ikkje noko særleg. Så eg la meg ved sida av han, og lét att augene, og la leppene mine tett inntil røyret … æh … øyret hans, og konsa skikkeleg, og så gav eg meg til å kviskre så lågt, så lågt, nei lågare enn det – komplett levert med små spyttbobler som eksploderte i øyret på han pluss ei sjukt irriterande småkvining – kviskre det eg innbilte meg var best of eller verst of hans mest hengelåssikra fantasiar mens eg drog ein nagl distré, dovent, umotivert og, okei, eg seier det da, oppkåtande rundt den U-en som vart av saumen på gylfen hans.

Håra i øyrene på han drog seg inn i hårsekken sin i rein skrekk, og mi ære var sikra.

Han banna. Han smilte. Han skratta. Han sa dumming. Han sa kutt ut. Han sa du er heilt dust. Han sa det greier seg no. Han sa høyrde du kva eg sa, så kutt ut, da! Han sa eg avskyr deg og han sa du er det beste eg veit.

Men alt det her var for lenge sidan. Mens han enno hadde krefter nok til å avslutte ei setning og eg ikkje tenkte at eg nokon gong skulle komme til å gråte når eg var med han.

No fall natta på, eg var kald og svolten, eg daua etter noko å drikke og var samanbrotet nær fordi eg ikkje tolte at han leid. Og hadde eg vore eit menneske med litt ære, avslutta eg setningane mine sjøl, og la til «alt var min feil».

Men eg eig ikkje ære.

Eg sat ved sida av han med ryggen mot ein stein og visna sakte vekk.

Sat og plukka meg for alt eg angra på, blad for blad.

Med eit krafttak eg aldri vil kunne førestille meg, fekk han armen ut frå kroppen, og handa hans kom og rørte kneet mitt. Eg la mi hand oppå hans, og det vart eg enda meir utslått av.

Han behøvde vel ikkje sikte seg inn på mine svakaste punkt, den vesle åtselgribben. Illojalt var det.

Etter ei stund spurde eg:

– Ka er den lyden?

– …

– Er det ein ulv, trur du? Tru’ru det er ulv her?

Og da han ikkje svarte, hylte eg ut:

– Svar da, for faen! Snakk til meg! Sei ja, sei nei, sei faen ta deg, men ikkje la meg vere heilt aleine … Ikkje no … Eg ber deg, ver så snill …

Det var ikkje han eg snakka til, var til meg sjøl. Til dumskapen min. Til skamma mi. Til den totale mangelen på fantasi i meg. Han ville aldri forlate meg med vilje, han, og at han berre låg der utan å svare, var jo fordi han var bevisstlaus.