© Det Norske Samlaget 2015

www.samlaget.no

Omslag: Egil Haraldsen og

Ellen Lindeberg | exil design

Tilrettelagd for eBok av
BookPartnerMedia, København 2015

ISBN 978-82-521-8733-5

I novella «Att döda ett barn, to forteljingar» har Rakel Solstad skrive i direkte dialog med novella «Att döda ett barn» av Stig Dagerman (henta frå Vårt behov av tröst, P. A. Norstedt & Söners Förlag, 1955). Takk til forvaltarane av Stig Dagermans forfattarskap for løyve til å trykkje teksten.

Om denne boka

Ein liten reinflokk tøygde seg som ein usikker tråd bortover dei snødekte fjellrabbane i bakgrunnen, danna ei horisontal rørsle som glei i eitt med landskapet og forsvann. Lét etter seg ei rein, kald synsrand. I ein glimt såg han for seg gravfølgjet utanfrå, ei sakte rørsle etter den snødekte vegen. Snart borte frå landskapet. Ove og han og dei to naboane som bar kista sterkt og høgt på skuldrene sine dette siste stykket. Mora som lét seg bere slik, gjennom snø, kvilande på skuldrene av sønene sine.

Falle er ei samling noveller om det å miste; om å ikkje vite om ein sørgjer rett, om å erkjenne at ein ikkje sørgjer, om sjølv å ville følgje etter, om å hegne om sorga, om å sørgje over ein levande, om forboden sorg.

Men kva veit vi om barna (2013):

«I et sterkt og effektivt, samtidig stille språk, skriver debutanten med stor innsikt om barns verden. […] et strålende debutarbeid.»
Fartein Horgar, Adresseavisen

«stilreine, spennande tekstar»
Odd W. Surén, Dag og Tid

«Forfatteren beskriver på en sober måte hvordan presset blir for stort og katastrofen til slutt et faktum.»
Guri Hjulstad, Trønderavisa

Rakel Solstad

FALLE

Noveller

Oslo 2015

Tileigna Y.

Innhald

I

Falle

II

Bonjour, Madame

Att döda ett barn, to forteljingar

III

Jon

Eg tek kontakt

Korintarane

Torefuglen

Byssan lull

IV

I

Lyden av motorsag. Eg går inn på soverommet som vender mot baksida av huset. Eg ser det første treet falle. Det er ei gran. Dei skjer henne i to.

Med sprikande og villfarne greiner blir dei to delane køyrde vekk på traktoren.

Falle

Med eit plask landa urna i havet, blei liggjande uverdig på sida og duppe, før ho sokk under dei kvite rosene som fall frå hendene våre.

Urna ville løyse seg opp, hadde vi fått vite, og oska ville flyte ut i havet, det ville skje ganske raskt. Kor lang tid, nøyaktig, ville det ta, før ho var blitt – hav? Slikt skal ein aldri få vite. Eg hang over båtripa, ville sjå så langt eg kunne ned i vatnet. Men urna forsvann så fort. Så altfor fort!

Utanfor kyrkjegarden, langt vekk frå havet, veks selje, or og bjørk. Eit einsleg rognetre fullt av raude bær. Eg tek av meg hansken og strekkjer ut handa, kjenner på eit av bæra, lèt tommel og peikefinger gli over det glatte, spente skinnet.

Eg løftar blikket og ser dei store lauvtrea inne på kyrkjegarden. Dei lyser mot meg med gule og raude lauv. Pipa på krematoriet stikk opp på andre sida av kyrkjegarden.

Eg opnar grinda, går bort til den store lønna. Stiller meg innunder greinene. Rører henne ikkje. Det før så tette lauvverket er no meir gjennomskinleg. Teppet av lauv når meg til anklane. Eg ser ned på det. Det lyser. Eg tek nokre steg til sides, blir ståande under ei hengebjørk, lèt dei tynne greinene gøyme meg.

Går tilbake til lønnetreet, står på det mjuke lauvteppet. Legg eine handa på den mørke stammen, merkar korleis kroppen min vil lene seg inn mot han, vil leggje seg ned. Vil skjule seg i lauv. Bli borte, i lauv.

Ho som er borte, blei borte i hav.

Eg kjenner lauvhavet om føtene, lèt kroppen sige ned. Lèt han falle. Lèt lauvet skjule føtene, leggene, knea, låra. Legg meg bakover, får lauv i håret, det er nok lauv til at eg kan fylle på rundt heile kroppen. Eg auser lauvet opp frå bakken, lèt det dekkje magen og brystet, snart er det berre armane og ansiktet som ikkje er dekt av lauv. Mellom greinene på treet ser eg den sterkt blå himmelen. Eg lukkar auga, auser lauv over hovud og ansikt, gøymer armane. Er eg heilt dekt no?

Det raslar. Det er vinden, det er insekt, det er små skapningar som held til innimellom og under lauvet. Dei skal kome, dei skal krabbe og krype oppå meg, rundt meg, inni meg, gjere meg til ein av dei.

Dei femten trea bak huset blei merkte med raude kryss.

Eit vindkast blæs bort lauv over brystet og magen. Eg held armane i ro langs sidene av kroppen. Eit barn ler.

Gøymer du deg? Eg svarar ikkje. Lette skritt nærmar seg, stansar tett ved meg. Kvifor gøymer du deg? Eg set meg opp, sopar vekk lauv frå hår og ansikt, reiser meg, børstar av meg. Dei er to.

Eg leika berre, seier eg. Eg leika at eg låg under snøen. Og så kom de og fann meg! Dei ser på meg, smiler usikkert, eg smiler tilbake, ristar av meg resten av lauvblada. No skal eg gå heim, seier eg.

Utanfor kyrkjegardsgrinda den vesle skogen av selje, or og bjørk. I botnen av skogen går eit svakt spor, det hallar lett nedover i terrenget. Kanskje avtrykk etter ein bekk som har gått der ein gong, ein frisk, liten bekk som har grodd til med gras og vekstar, nesten gøymd innimellom alt det som veks nede i skogbotnen. Om bekken var der no? Om eg låg nede i bekken? Det klare vatnet rislar over kroppen min, vaskar han. Om eg lét kroppen liggje der til han var vaska og rein, til han var løyst opp, til han blei bekken?

Bli bekken, eit avtrykk i skogbotnen. Er det det eg vil?

Vinden kvervlar blada stadig raskare langs bakken. Eg skundar meg opp trappene heime.

Frå vindauget på soverommet tel eg på nytt dei femten gulkvite, nesten sirkelrunde flatene. Eg ser rett inn i dei nakne veggene på naboblokka.

To furuer har fått stå. Dei ruvande greinene er festa til lysebrune, rette stammar. Dei står ranke og oppreiste, er brått to einskilde tre, ikkje del av ein liten skog. Dei vil stå der med snø på om vinteren, få lysegrøne skot til våren. Vere noko å feste auga på, vere noko som kanskje kan hjelpe til å halde oppe det i meg som vil falle.

Men det er så lite. Det er altfor lite!

Greinene på dei to furuene duvar i vinden. Nei, dei duvar ikkje, dette er noko anna. Utan livd frå dei andre trea har vinden fått for mykje tak, sjølv den vesle vinden som blæs no. Vinden bryt og bender greinene bort og rundt til alle sider, prøver kor langt dei kan tøye seg før dei må sleppe taket i stammen. Dei einskilde greinene kavar seg gong etter gong tilbake til staden der dei nettopp var, til der dei har heime: så langt over bakken, så langt frå greinene over, så langt frå greinene under.

Så begynner snøen å falle, tung snø legg seg over dei nakne flatene etter motorsaga, over furugreinene. Saman vil vinden og snøen gjere greinene svakare, splitte dei. Gjere dei til ei og ei grein som vil brytast ned, slitast av, kastast vekk.

Eg grip tak om vindaugskarmen, vil stå imot. Men vinden er sterkare enn meg, han vil bryte ned, slite av, kaste vekk. Snøen driv i tunge, kvite flak mot ruta, mot brystet mitt. Kroppen min gir etter, lèt seg presse bakover, ned på senga.

Lèt meg falle.