© Det Norske Samlaget 2015

www.samlaget.no

Omslag: Stian Hole

Tilrettelagd for eBok av
BookPartnerMedia, København 2015

ISBN 978-82-521-8777-9

Om denne boka

Tidleg ein sommar flyttar Agnes og dottera Maja på 6 år inn i eit hybelhus i eit vanleg norsk nabolag, utan nettverk, venner eller møblar. Mens Maja speler Nintendo, bruker Agnes tida si på FINN, på leit etter møblar og andre ting dei treng. Ein fellesskap oppstår med menneska i huset, gata og nærområdet, og til å begynne med manøvrerer Agnes greitt gjennom dagane. Men når pengane minkar, løgnene blir fleire og skulestart nærmar seg, blir omgangen stadig meir utfordrande. Med eit fargerikt persongalleri, kostelege scener og eit utforskande alvor, teiknar Marit Eikemo eit skarpt portrett av Noreg i dag, av utanforskap og fellesskap, og av korleis ein lever nedlest av ting, på evig jakt etter meir.

Marit Eikemo

Alt inkludert

Roman

Oslo 2015

– Skal vi bu her, spurde Maja.

Ein diger presenning hang og slong over store delar av nordveggen på huset. Utanfor stod ein container, og rot og rask låg rundt omkring. Delar av hagen var ein stor jordhaug. Eg sjekka adressa på mobilen ein gong til: Bugata 12, sjekka det opp mot gatenamnet og nummeret på huset. Alt stemte med opplysningane. Det var mogleg å tenke seg at dette var huset det var bilde av i FINN-annonsen.

– Ja, sa eg og klemte handa hennar. – Her skal vi bu.

Vi slo ned handtaket på kvar vår trillekoffert og sette oss på fortauskanten for å vente. Det var varmt, og vi hadde altfor tjukke klede.

– Fin gate, sa eg.

Maja nikka. Det var små velstelte hagar rundt dei koselege husa på begge sider av gata, urbant og tett i tett, men likevel så roleg. Eg peikte på nokre leiker og eit par sparkesyklar som låg slengt bortetter.

– Det bur sikkert mange barn her.

– Eg kan ikkje sjå nokon, sa Maja.

– Ikkje no, nei. Dei er vel i barnehagen eller skulen, trur du ikkje?

Bassen frå ein bilstereo skar gjennom stilla og kom nærmare, og snart svinga ein svart bil inn gata og parkerte framfor huset. Eg såg på klokka. Det måtte vere huseigaren, det var han vi venta på. Han hadde eit tett program den dagen. Han var på veg ut av landet, men hadde klart å skvise inn eit møte med oss, slik at vi kunne få nøklane våre og begynne å bu i dette huset.

Den høge musikken fortsette å dundre i bilen lenge etter at den var parkert. Han ville kanskje ikkje komme ut før songen var ferdig? Men så høyrde eg at han starta songen på ny. Dette gjentok seg eit par gonger. Han høyrde eit stykke ut i songen, og så starta han den på ny. Han ville berre høyre byrjinga, verka det som. Gong på gong var songen ny, den same strofa igjen og igjen.

Is it getting better

or do you feel the same?

Til det blei brått stilt, bildøra gjekk opp, og ut kom han, høg og mørk og alt det der, solbriller, kvit skjorte med oppbretta armar.

– For ein varme vi fekk, sa han og rekte fram handa. – Er det du som er Agnes?

Eg nikka og vi handhelsa.

– Og dette er Maja, sa eg.

Han ruska henne i håret.

– Her får du det fint! Mange ungar å leike med i gata!

Ho trekte seg unna, utan at han tok særleg notis av det.

– Hadde eg visst at vi skulle få så fint vêr no, ville eg aldri bestilt den turen til Mexico.

Han myste mot sola.

– Sommaren i Norge!

Han smatta på setninga som om den var eit drops. – Hadde det vore opp til meg, skulle eg aldri reist frå landet om sommaren. Den friske lufta, fjella og fjordane …

– Same her, sa eg. – Hadde det vore opp til meg.

Det peip inn ei melding på telefonen hans. Han tok den straks opp for å sjekke, og skreiv eit kjapt svar før han la den tilbake.

– Norge, gjentok han drøymande.

– Det er sikkert fint i Mexico òg, sa eg.

Han såg på meg.

– Fint vil eg ikkje kalle det, men eg har gjort nokre investeringar i landet. Eg må nesten ta turen og sjå kva eg har kjøpt, sa han og blunka.

Eg såg i bakken.

– Kor var vi, sa han.

– Her, sa eg og slo ut med armane.

– Det var oss, ja! Skal vi sjå på leilegheita?

På vegen gjorde han ei rørsle mot jordhaugen.

– Det skal ikkje bli verande slik. Når påbygget er ferdig, blir det rydda opp i alt dette, sa han.

Han stod med nøkkelen i handa, klar til å stikke den inn i låsen, men han gjorde det ikkje. Han snudde seg til oss.

– Det var noko eg skulle ha sagt.

Men han kom ikkje på det, og eg kunne heller ikkje hjelpe han med det. Vi stod der og såg i kvar vår retning.

– Når kjem flyttelasset ditt? sa han.

– Eg har ikkje noko flyttelass. Eg har berre dette, sa eg og peikte mot dei to koffertane.

– Berre det?

Han såg granskande på meg.

– Det er veldig uvanleg at folk ikkje har noko, sa han. – Dei fleste har nokre møblar med affeksjonsverdi, om ikkje anna, som dei gjerne vil ha med seg.

– Eg har ikkje noko slikt, sa eg.

– Då har vi eit problem, sa han.

Maja drog meg i armen og spurde om vi ikkje kunne gå inn snart, ho ville sjå rommet sitt. For første gong skulle ho få sitt eige rom. Det hadde ho gledd seg til.

– Er du sikker på at eg og du har same problem? Kanskje nokon klarer seg med mindre enn andre? sa eg til husverten.

– Om du så hadde vore amish, så er det grenser for kor lite du kan klare deg med. Leilegheita er tom, sa han.

Dette hadde eg ikkje tolmod til. Eg var varm og trøytt etter den lange reisa. Eg ville berre inn, sette frå meg koffertane, ta av meg på beina og sette meg ned i eit av møblane som naturleg følger ordlyden «delvis møblert».

– Då må du nesten møblere med noko, sa eg.

Han såg vantru på meg og gjentok: – Då må eg nesten møblere …? Leilegheita er umøblert. Det er vel ikkje opp til meg å finne ut av korleis du ordnar deg med møblar.

– Delvis møblert, korrigerte eg. – Den skulle vere delvis møblert, ifølge annonsen.

– Kva seier du? Nei, då trur eg du har misforstått.

Han såg seg rådvilt rundt og mumla noko, mest til seg sjølv, verka det som:

– Kan eg ha rykt inn feil annonse?

– Kva?

Han forklarte meg at det kanskje kunne ha skjedd ein feil. I den gamle annonsen stod det at leilegheita var delvis møblert, men det var før dei førre leigetakarane, austeuropeiske bandittar, stakk av med alt inventaret.

Maja gjorde store auge og spurde om det hadde budd bandittar her, men eg berre hysja på henne, eg ville høyre om han snart kom opp med ei løysing til oss.

– Men sjølv om leilegheita hadde vore delvis møblert, så måtte du vel hatt med deg nokre ting sjølv? Du har vel noko du kan greie deg med ei stund, sa han.

– Eg har ingenting, sa eg jo.

– Ja vel, men eg har ikkje kjangs til å gjere noko med det, og no er eg på veg ut av landet. Skal du ha leilegheita, eller ikkje?

– Har eg noko val?

– Kjenner du ingen i byen du kan bu hos til vi får ordna dette, eller til du finn noko anna?

– Nei.

– Nei vel.

Han låste oss inn hovuddøra. Der var det ein liten gang med to dører.

– Det er greie folk som bur her, sa han og peikte på dørene. – Til høgre ein jusstudent, til venstre ein mann frå Litauen. Stille og rolege begge to. I andre etasje bur nokre medisinstudentar i eit kollektiv. Dei er ikkje fullt så rolege, men det vil de ikkje merke så mykje til der nede, sa han og opna døra til kjellaren. Ei smal trapp kom til syne. Trappehuset var mørkt, og trappa gjorde ein sving på seg slik at vi ikkje kunne sjå enden frå der vi stod.

– Stig på, sa han.

Vi følgde etter han nedover den tronge og krunglete passasjen. Han spurde ikkje om vi trong hjelp med koffertane. Han venta på oss nede, i den smale kjellargangen framfor døra til det som måtte vere leilegheita vår.

– Eg gløymde å nemne dama som bur på kvisten, sa han. – Ho er ein slags forfattar, litt spesiell, men grei, ho også.

Han heldt fram den same nøkkelen han hadde brukt på hovuddøra.

– Universalnøkkel.

Han låste opp døra og gjekk inn i rommet.

– Som eg sa: tomt. Forstår du no kva eg meiner med at du har eit problem, sa han.

Han fekk det til å høyrast ut som om det var mi skuld at vi no hadde denne situasjonen, fordi eg kom hit utan møblar.

– Eg hadde med meg lite fordi leilegheita skulle vere møblert, sa eg.

– Du trudde den var delvis møblert, presiserte han.

Vi såg på kvarandre, som i ein duell, før han snudde seg og tok nokre rundar rundt i rommet med den opne kjøkkenløysinga. Han opna døra til badet og til rommet som skulle vere Maja sitt soverom. Då han begynte å snakke igjen, gav det ekko i rommet.

– Folk! Ein kan ikkje stole på nokon lenger. Dei tok med seg alt. Stolar og bord og til og med sofaen … Kva skal ein huseigar gjere? Ingenting å stille opp med mot slike folk. Dei har ingen grenser, ingen moral. Dei tar alt som er laust!

Eg la merke til at komfyren ikkje var tatt, og heller ikkje kjøleskapet. Ingen av dei var lause, det var innebygde løysingar. Eg såg på Maja som forventningsfullt sprang inn i rommet ho hadde drøymt om, og eg snudde meg bort for å unngå å møte blikket hennar då ho kom ut igjen.

– Vi kan ikkje dra tilbake der vi kom frå, kviskra eg til huseigaren.

Han la eine handa på panna og lukka auga. Det såg ut som han tenkte hardt og konsentrert.

– Okei. No er de her, og no må vi løyse dette. Det viktigaste for meg er at vi to har ein klar og tydeleg avtale, at vi to forstår kvarandre. Eg gir deg heile depositumet tilbake no.

– Men det er jo uansett mine pengar, sa eg.

– Eg har ikkje komme til poenget, sa han irritert. – Med depositumet får du litt pengar å bruke, du får frigitt kapital, og i tillegg …

Han tok ein kunstpause før han fortsette, som om han tok sats.

– I tillegg skal du sleppe å betale dei tre første husleigene. Dei pengane kan du kjøpe møblar for. Vent her, sa han og forsvann ut døra og opp trappa.

Eg og Maja stod åleine tilbake i det tomme rommet.

– Ho-ho, sa ho plutseleg. – Høyrer du?

Ho gjekk ein liten runde rundt på golvet og gjentok det ugleaktige ropet som gav ekko i rommet. Ho-ho. Ho-ho.

Då husverten kom ned igjen, hadde han med seg ein tjukk konvolutt som han gav til meg.

– Du kan sjølvsagt ikkje kjøpe alt nytt på dyre designbutikkar, der får du vel knapt ein puff og ein vinopptrekkar for dei pengane, men dei har mykje fint på IKEA og FINN, sa han.

– Eg såg oppi konvolutten. Maja strekte seg for å sjå, ho også.

– Kvifor får vi pengar? spurde ho.

– Vi skal kjøpe møblar, sa eg og strauk henne på kinnet. – Vi skal få det så fint her.

– Då forstår eg at det er greitt, sa husverten og såg på klokka. Han måtte skunde seg, men eg måtte ikkje nøle med å spørje viss det skulle vere noko, han var ikkje offline mange timar i døgnet. Eg kunne også snakke med dei andre i huset om eg lurte på noko. Særleg jusstudenten i første etasje, han gjekk det an å snakke med.

På vegen ut snudde han og kom tilbake. Det var ein ting til.

– Eg ville ikkje sagt til folk i gata at du kom hit utan møblar. Ikkje at leilegheita var robba, heller, for den saks skuld, folk begynner berre å snakke. Kanskje dei trur du kjem hit som ledd i eit program for vitnevern. Eller at du har valdsalarm, eller noko.

– Det er vel ikkje mi skuld at leilegheita er tom, sa eg irritert.

– Nei, men folk vil likevel tenke sitt. Du veit, plutseleg har det flytta inn ei dame og ei lita jente i nabolaget med ingenting anna enn to koffertar. Det er jo litt … spesielt?

– Folk spør vel ikkje om slikt, sa eg.

Han såg på meg.

– Spør om kva?

– Om eg har valdsalarm?

– Har du det, då?

– Nei!

Etter at han hadde gått, sokk eg saman langs veggen. Eg var heilt utsliten. Maja hadde allereie henta fram DS-en, den vesle spelmaskina som følgde henne gjennom tjukt og tynt. Ho trong ikkje fleire leiker enn den. Ho småsong mens ho la jakka si fint på golvet, som eit teppe, og sette seg til rette med ryggen mot veggen. Ho var van med å innrette seg. Eit par småting ho hadde i lomma, la ho utover, og så begynte ho å spele. Lydane frå Super Mario spreidde seg rundt i rommet og skapte ein atmosfære av – om ikkje akkurat heimekjensle, så noko kjent – ei vag kjensle av å ha vore her før. Eg såg på konvolutten med pengar.

– Vi har frigitt kapital, sa eg.

Maja såg opp frå spelet.

– Kva er frigitt kapital, sa ho.

Eg tok ut ein bunke pengar frå konvolutten.

– Dette er frigitt kapital, sa eg.

– Oi, sa ho og såg ned igjen i spelet.

Eg reiste meg og gjekk langs veggene i det tome rommet og slo på alle brytarane eg kunne finne.

– Vi har lys! sa eg.

Så gjekk eg til vasken på kjøkkenet og skrudde på krana.

– Vi har vatn!

Eg kopla mobilen til nettet og viste den fram til Maja.

– Vi har gratis Wi-Fi!

Eg vifta med konvolutten:

– Og vi har frigitt kapital!

Maja lo.

– Vi kan kjøpe våre eigne møblar, sa ho.

– Ja, det kan vi, sa eg.

Vaskerommet låg vegg i vegg med leilegheita vår, og sentrifugen kunne nokre gonger få det til å riste i veggen inn til oss. Frå etasjen over høyrde vi at litauaren gjekk rundt på golvet. Det verka ikkje som det var noko mønster i denne vandringa, men lydane hans gjorde oss nysgjerrige. Vil innbilte oss at det måtte vere ein eldre mann, men det var ein ung og moderne mann vi møtte i trappa. Han var på veg til vaskerommet med ein blå IKEA-pose full av klede. Han helsa utan å smile.

– Eg heiter Vytautas, sa han.

Han verka ikkje som ein som smilte mykje. Han sa at medisinstudentane i andre etasje ofte lét vasken ligge i vaskemaskina i fleire dagar utan å ta den ut.

– Viss det ligg ein vask i vaskemaskina når eg skal vaske, kastar eg den berre rett ned på golvet, sa han.

Eg rekna med det var meint som ei åtvaring til oss også.

– Vi har nett flytta inn, sa eg og peikte på døra vår.

Han nikka og gjorde ein grimase, eller kanskje det var eit smil.

– I familiesuiten, sa han.

Eg stussa, var han ikkje litt for dårleg i norsk til å vere så ironisk?

– Det er ikkje lov med husdyr her, sa han med blikket festa på Maja.

Og var han ikkje litt for ung til å vere så vaktmeisteraktig? Maja såg usikkert på meg.

– Vi har ikkje noko slikt, sa eg.

– Nei, men tenkte eg ville seie frå før det blir noko mas om det. Barn skal alltid ha dyr på eit eller anna tidspunkt.

– Ikkje Maja, sa eg. – Ho er allergisk.

Han såg letta ut, og no var det ikkje tvil om at han smilte. Han spurde til og med om vi trong hjelp med å bere når møblane kjem.

– Det blir ikkje nødvendig. Vi har ikkje så mykje, sa eg.

Han nikka anerkjennande og sa det var betre å ha for lite enn for mykje.

Den første natta sov vi på golvet med alle kleda under og over oss. Maja var redd for alle dei nye lydane. Ho kraup tett inntil meg, men eg var eit skrøpeleg vern for henne. Eg stokk til kvar gong eg høyrde skritt i trappa, kven var det? Kva skal dei ned hit, på denne tida? Vaske no? Vi låg lenge og svevde mellom vaken tilstand og søvn. Akkurat då kroppane skulle til å gi etter for søvnen, rykte vi til og var vakne igjen. Med vidopne auge stira vi ut i mørket mens ei damestemme rett utanfor ropte mot huset. Ho ropte etter ein Arild, som enten ikkje var heime eller ikkje ville opne for henne. Etter ei stund kunne vi høyre at ho grein, og så høyrde vi lyden av skoa hennar mot asfalten, gradvis svakare for så å forsvinne heilt og bli borte i natta.

Neste gong eg vakna, var Maja på vandring rundt i rommet. Eg sa namnet hennar, men ho svarte ikkje. Eg ropte fleire gonger, men fekk ikkje kontakt. Til slutt gjekk eg bort og tok henne i handa og leidde henne tilbake til den provisoriske senga vår. Ho la seg ned med meg utan å seie eit ord, og eg la meg tett inntil henne til ho lukka auga igjen. Hjartet mitt dunka i brystet, kva var det for noko? Ho hadde gått kvilelaust rundt, som om ho ikkje var til stades, som om ho var borte frå meg. Eg tenkte det måtte ha noko med måten vi sov på, at ho ikkje fekk fred i søvnen. Eg måtte komme i gang med møbleringa. Det første vi måtte få i hus, var ein sovesofa. Det ville gi oss både sofa og seng den første tida. Det var ikkje gjort på ein dag å fylle denne leilegheita, såpass forstod eg. Eg kunne ikkje berre sette meg i ein bil og køyre til IKEA og kjøpe det vi trong, på ein ettermiddag. Men greitt nok. Det vi ikkje hadde av pengar, tok vi igjen i tid. Det burde gå nokolunde opp i opp. Er det noko eg veit, så er det at ein skal ha god tid for å gjere gode kjøp på FINN.

Neste morgon søkte eg etter sovesofa og fekk 28 treff. Ein knall lilla sofa med sjeselong til 2000 kroner. Det var i overkant. Eg sende ein sms til Sissel, som det stod at ho heitte, og sa at eg kjøper sofaen hennar for 500 kroner. Ho svarte straks at det var i minste laget av kva ho hadde sett føre seg. Eg svarte med eit ok, og skreiv i tillegg eg at det kunne bli vanskeleg for henne å selje ein så knallfarga sofa til 2000 kroner. Eg sjekka ein gong til om det var fleire eg kunne vurdere. Det einaste eg kunne få for under 1000 kroner, var diverse skrekkelege hyttesofaer, og sånn kunne vi ikkje ha det. Evy hadde lagt ut ein «fin sovesofa» i ein slags gammalrosa farge til 2000 kroner. Eg var ikkje einig, den var ikkje fin, den var stor og uhamsleg og ville passe dårleg inn i rommet her, men eg sende ein sms til henne likevel og sa eg kunne kjøpe den for 500 kroner. Eg fekk ikkje noko svar, og same kunne det vere. Alle desse namna – og alt dei har å selje. Leftovers frå det livet dei levde – inn med ditt, og ut med datt. Kva fekk dei til å tru at det var så interessant for andre?

Eg sjekka «Møbler gis bort». Blant alt rælet folk la ut, kunne ein slumpe til å finne noko fint. Det handla om å vere der på riktig tidspunkt, før haukane fekk kasta seg i bilane sine og trampa inn i husa til folk for å hente ut det som var gratis. Ein som heiter Rune, hadde akkurat lagt ut ein sovesofa frå IKEA. Han måtte kvitte seg med den på grunn av flytting. Det seier dei alle. Det er aldri møbelet det er noko gale med, møblane er alltid kjempefine, alltid nesten ubrukte og «gis bort mot henting i løpet av dagen».

Det er ikkje min favoritt, det seier seg sjølv. Eg sjekka kartet. Korleis skulle eg komme meg dit i løpet av dagen? Eg sende ein sms til Rune og sa eg var interessert i sofaen. Som regel er det billigare å hente eit møbel i taxi enn å kjøpe nytt, uansett. Eg ringde til taxisentralen og spurde kva det ville koste med taxi fram og tilbake til Rune si adresse. Dei trudde det ville komme på 700–800 kroner. Det var altfor mykje. Eg kunne halvere prisen med å ta bussen den eine vegen, ut til Rune – og maxitaxi med sofaen tilbake. Det ville komme på om lag 400 kroner for ein sovesofa, og det var heilt greitt. Eg kunne klare det.

Samtidig tikka det inn ei melding på telefonen: «Har sofaen enno, du er først på lista. Rune».

Eg snudde meg på refleks for å dele gleda med Maja, men ho sov framleis.

«Flott», skreiv eg tilbake: «Kva for ein buss kan eg ta?»

Svaret kom kontant: «Kjem du med bussen for å hente ein sofa?»

«Eg forklarer seinare», svarte eg.

Alltid det same. Det som var heilt fornuftig og logisk ut frå min situasjon – eg har ikkje bil, derfor tar eg buss og taxi når det trengst – var så sjokkerande for andre. Eg ringde ikkje til Rune – gjorde eg vel? – for å spørje kvifor han skulle kvitte seg med ein nesten ny sofa berre fordi han skulle flytte.

Eg såg meg rundt i rommet. Dei førre leigetakarane hadde verkeleg tatt med seg alt, til og med koppar og fat. Det begynte å sive inn kva for eit arbeid som låg framfor oss. Eg lirka DS-en ut av handa til Maja og sette meg til for å spele. Ho hadde eit langt forsprang på meg, og eg fekk aldri sjanse til å ta henne igjen. Eg hadde ikkje før komme i gang før ho vakna og skreik til:

– Mamma! Få den!

Eg kasta maskina frå meg. Ho brukte den seint og tidleg, det irriterte meg. Knapt nok vaken, klokka var langt på dag, og der sat ho og spelte med smale auge. Tenkte ho ikkje på noko anna? Dette gjekk ikkje lenger.

– Ta på deg klede!

Ho var desorientert og irritabel, som ho vanlegvis var når ho akkurat hadde vakna.

– Kor skal vi?

Ho hadde den sytete stemma. Eg sa vi skulle hente ein sovesofa, og at ho måtte ta på seg klede. Ho gjorde som eg sa, utan entusiasme eller oppfølgingsspørsmål. Ho såg heilt stappa ut i dei tjukke kleda. Hadde ho ikkje noko lettare? Eg gav henne ein pose med bollar vi hadde liggande frå turen, og prøvde å seie noko positivt, som at vi skulle køyre buss og bli litt kjent i byen, og kanskje vi kunne kjøpe oss ein burgar seinare? Ho nikka uengasjert.

Vi gjekk fram og tilbake mellom perrongane på busstasjonen for å finne bussen som skulle ta oss ut av sentrum. Maja blei lei, og eg sa ho kunne sette seg på ein benk mens eg fann ut av det. I sidesynet såg eg at ho henta fram DS-en, mens eg prøvde å fange merksemda til forbipasserande med eit «unnskyld, men veit du kor buss 26 går frå?». Endeleg var det ei dame som stoppa. Ho tok eit par steg til venstre og peikte på ein diger skjerm rett over hovuda våre og sa at buss 26 går frå perrong 14. Eg ropte på Maja, men ho var så langt inni spelet at ho ikkje høyrde noko rundt seg. Eit plutseleg sinne fór gjennom meg. Eg gjekk mot henne med raske steg, tok tak i armen hennar og røska henne opp frå benken. DS-en fór ut av handa hennar og ned på bakken. Ho skreik til.

– Mamma!

– Vi skal til perrong 14! Det står jo der! sa eg og peikte på tavla.

Ein mann dulta i sida mi i forbifarten, eg gjekk nesten i bakken av samanstøyten. Han sa noko, men det var ikkje «unnskyld».

– Kva sa du, ropte eg etter han.

Han snudde seg og såg på oss:

– Eg sa: Pass deg for buss 26.

Eg såg vantru etter han og ropte på Maja at ho skulle skunde seg. Ho drog meg i armen og spurde kva mannen sa. Fleire gonger gjentok ho det same spørsmålet.

– Kva sa han, mamma?

– Ingenting. Han var ein tulling, sa eg.

Vi snakka ikkje saman på turen. Eg stira ut vindauget, på husa som blei større og låg meir spreidd jo lenger ut av sentrum vi kom. Maja hadde heile tida blikket festa på DS-en. Verken husa eller landskapet interesserte henne.

– Kjekt å køyre buss, sa eg.

Ho såg plutseleg opp, såg på meg med store runde auge, som om ordet sjokkerte henne: Kjekt? Så slo ho blikket ned i spelet igjen.

Der bussen sleppte oss av, var det så stilt at vi kunne høyre fuglane synge. Alt var grønt og skinande, som om sola gjorde ein ekstra innsats for dei som budde her oppe. Og når alt er så stilt og skinande, blir det liksom ekstra varmt også. Vi tok av oss jakkene og gjekk bortover gata med høge hekkar til venstre og høgre. Bak ein av dei var det liv å høyre, latter og rop frå ungar som mest sannsynleg hoppa opp og ned på ein trampoline. I nabohuset velta det popmusikk ut frå ein radio, akkompagnert av arbeidsfolk som skrapa og måla eit hus mens dei snakka høgt og austeuropeisk til kvarandre. Dette var Rune si gate. Eg kunne sjå på GPS-en at vi nærma oss, og då eg løfta blikket, var det lett å sjå huset hans i enden av gata. Det stod eit lass med møblar på utsida. Ein sofa stod litt for seg sjølv, så eg rekna med det var den vi skulle hente. Sjølv sat han på muren med ei flaske vatn i handa og følgde oss med blikket.

– Er det du som skal hente sofaen, sa han.

– Det er eg som er Agnes, sa eg.

– Rune her, sa han.

– Og der er sofaen?

– Som ny, som du ser. Vi har berre hatt den eit par år, og den har nesten ikkje vore i bruk. Eg hadde knapt lagt merke til at vi hadde den, før vi måtte kvitte oss med den, sa han.

Han tørka sveitten med handbaken og tok ein stor slurk av vassflaska. Eg kunne sjå korleis vatnet rann ned gjennom halsen hans. Han såg veldig guteaktig ut til å ha eit så stort hus og så mange møblar.

– De kjem med bussen, sa han.

– Vi tar som regel bussen. Vi har ikkje bil, sa eg.

Han såg nøye på meg, såg bort på Maja som hadde sett seg ned på muren og henta fram spelet sitt.

– Hei, sa han.

Ho såg opp med ei fjern mine, utan å svare.

– Ho heiter Maja, sa eg, og kjente irritasjon over at ho aldri kunne helse, berre sjå måpande opp når ho blei snakka til.

– Korleis har de tenkt å frakte sofaen tilbake til byen? spurde Rune.

– Eg ringer til ein maxitaxi, sa eg.

– Men då blir det jo ikkje akkurat gi-bort-pris for den sofaen.

– Nei, men eg har rekna på det. Det blir likevel ein rimeleg sofa.

Eg såg på haugen av møblar som låg utanfor. Alt saman såg ut til å ha same standard som sofaen han skulle gi bort. Det var umogleg å vite om det var flyttelasset eller ting han skulle kvitte seg med.

– Vent litt, sa han og såg på klokka. – Faen heller! Eg svippar dykk til byen, vi får plass til sofaen i SUV-en, sa han.

– Er du sikker?

– Ja, faen. De skal sleppe å styre med sofaen gjennom byen i taxi. Eg treng uansett ein pause frå alt dette, sa han og slo ut med armane. Det kunne vere flyttelasset han sikta til, eller det kunne vere alt dette. Han gjorde eit byks bort til bilen. Rørslene hans var fulle av kraft. Eg likte å sjå på når han kasta ut det eine barnesetet etter det andre. Han la ned to av bakseta for å gi plass til sofaen. T-skjorta hadde glidd opp eit stykke på magen mens han heldt på. Han såg at eg såg det, og trekte den raskt ned igjen.

– Tar du i eit tak? sa han og nikka mot sofaen.

Vi tok tak i kvar vår ende av sofaen og sette auga intenst i kvarandre. Då han hadde talt til tre, løfta vi sofaen samtidig og bar den bort til bilen, og saman dytta vi den heilt inn. Han lukka bagasjedøra og klaska handflatene saman.

– Det var jo ikkje så vanskeleg, sa han og opna bakdøra for Maja. Etter å ha tatt ut to barnesete, var det endå eit igjen. Kor mange ungar hadde han, eigentleg?

– Eg vil ikkje sitte i den der, sa Maja.

Ho var på grensa til å lage ei scene, og Rune såg spørjande på meg.

– Det er klart du skal sitte i den, sa eg.

– Nei! ropte ho.

Rune begynte å rote rundt i bilen igjen, han var veldig energisk, og dukka snart fram igjen og med eit blålys.

– Skal vi prøve dette på turen, sa han.

Det fekk Maja til å slutte å gjere motstand, Rune festa beltet utan fleire protestar.

– For vi vil vel ikkje bli stoppa av politiet, vil vi vel?

Han blunka til henne.

– Er du politi, spurde ho. – Mamma!

Rune blunka til henne igjen, lukka døra på hennar side og gjekk for å opne for meg på passasjersida.

– Ho køyrer ikkje bil så ofte, sa eg orsakande.

– Og forhåpentlegvis ikkje ofte med blålys på taket, sa han.

Då han svinga ut på motorvegen, skrudde han opp lyden på radioen. Det var ein song om å vere «locked out of heaven».

– Story of my life, sa eg.

Han smilte til meg og slo takten mot rattet.

– Ingenting er som å køyre bil og høyre på god musikk. Eg føler meg så fri, ropte han gjennom musikken. Han merka kanskje at eg blei sjenert av den høge musikken og snakket om å vere fri. Når refrenget var ferdig, skrudde han ned lyden, og eg spurde om han køyrde mykje bil.

– Ja, men ikkje nok. Får eg ein sjanse, tar eg bilen og køyrer. Kva som helst for å vere i fred, berre køyre av garde, om det så berre er ein liten tur til butikken.

Eg snudde meg til Maja og såg at ho hadde funne roa i bilsetet. Vi smilte til kvarandre.

– Og no køyrer du av garde med oss, sa eg.

Han såg på meg og stramma grepet om rattet.

– Ja, no køyrer vi i veg, sa han.

Vi såg på kvarandre, ein kort intens augeblink.

– No køyrer vi, gjentok han stille.

Eg lente meg mot vindauget og såg alt som rulla forbi oss. Rune prøvde å slå på airconditioningen, men noko var gale, han fekk det ikkje til. Han banna og opna heller vindauget på begge sidene så det blei gjennomtrekk. Eg kvilte hovudet mot karmen og kjente vinden fosse mot meg. Eg lukka auga. Eg hadde vegen framfor meg, vinden og sola i ansiktet.

Rune hadde køyrt rundt i dei fleste gatene i byen, sa han. Han kjente byen som si eiga bukselomme, men Bugata 12? Nei, den adressa trong han GPS for å finne. Og då han kom til avkøyrsla frå motorvegen, tok han av og køyrde vidare langs den store kyrkjegarden som breidde seg utover eit stort og uoversiktleg område.

– Synd med denne kyrkjegarden, sa han. – Her kunne det blitt mange fine hus. Dette er jo nokre av dei beste tomtene i byen. Men ingenting å gjere med det. Vi kan ikkje flytte dei døde, sa han.

Vi køyrde vidare forbi leikeplassen mellom blokkene og klynga med hus midt imot. No fann han enkelt fram til gata og huset vårt og parkerte utanfor. Han blei sittande ei stund i bilen etter at han hadde sløkt motoren og liksom snuste inn lufta rundt seg.

– Her, ja … Det var noko i eitt av desse husa … Eit mord? Han avbraut seg sjølv. – Nei, la oss ikkje snakke om det!

Vi løyste setebelta samtidig, som to inspektørar, og steig ut av bilen. Maja hadde sovna i baksetet. Ho fekk berre sove til vi hadde fått inn sofaen. Eit par ungar som leika i gata, kom småspringande bort for å sjå på mens vi løfta den tunge sofaen ut av bilen. Dei spurde og grov, kva vi heitte, og kor vi kom frå, om vi skulle flytte inn?

– Er de studentar, var det ei som spurde.

– Vi får ta det som ein kompliment, stønna Rune under vekta av sofaen.

Den kjentest mykje tyngre no enn då den var heime hos han. Eg fekk ikkje skikkeleg tak, mista grepet, og vi måtte sette den ned på bakken. Eg jamra meg, og Rune strekte seg. Det såg ut som han hadde ein vond rygg. Vi blei ståande ei stund med sofaen mellom oss utan å seie noko. Eg bøygde nakken bakover for å strekke ut og fekk auge på eit mennesket der oppe, i det øvste vindauget, ein silhuett nærmast. Det måtte vere god utsikt frå det vindauget, tenkte eg. Det var greitt å vite når eg gjekk i gata her, at det bur nokon der oppe som kan sjå alt. Då eg såg opp igjen, var silhuetten borte.

– Kven er det, sa ei av jentene og peikte på Maja i bilen.

– Det er Maja, sa eg. Ho er seks år.

– Kvifor kjem ho ikkje ut?

– Ho søv. Ho kjem ut snart.

Det var eit styr å få sofaen ned den smale trappa, ei stund trudde vi ikkje at det ville gå, og Rune begynte å sjå seg om etter andre inngangar, men noko slikt var det ikkje. Han mumla fleire gonger at det var litt merkeleg, at det burde vore ein annan fluktveg enn berre trappeoppgangen. Etter fleire forsøk med lirking og luring gjekk det likevel på millimeteren. Vi tørka sveitten då vi endeleg fekk plassert sofaen midt på golvet i stua. Vi blei ståande i det tomme rommet utan å seie noko. Eg hadde ikkje tatt høgde for at vi skulle få besøk i dag. Kleda våre frå den provisoriske senga låg framleis strødd på golvet. Det såg ut som ein flyktningleir, og eg fekk det travelt med å rydde opp.

– Her bur vi, sa eg då eg hadde fått samla alle kleda og stappa dei ned i den eine kofferten.

– Ja, sa Rune, og såg seg rundt. – Her får de det fint når resten av flyttelasset kjem.

Eg nikka og tenkte det var best å vri samtalen over på hans eige flyttelass:

– Kor skal du flytte?

– Vi skal flytte nærmare … Er du kjent i byen? spurde han.

Men det var eg jo ikkje, og det betydde ikkje så mykje for meg heller om han budde på den eine eller andre adressa.

– Det er ikkje så viktig, sa han. – Vi skal berre flytte. Kona mi er …

Han fylte drikkeflaska si med vatn frå springen.

– Ho finn aldri roa i noko hus. Det er fjerde gong vi flyttar på ti år. Eg forstår ikkje kva det er med henne.

– Vi flyttar også ofte.

Eg skvatt då eg høyrde stemma til Maja bak oss. Sat ikkje ho i bilen?

– Godt at det ikkje berre er oss, sa Rune.

Maja fortalde oppspilt at ho hadde snakka med nokre jenter i gata. Dei hadde opna bildøra for henne og løyst opp bilbeltet.

– Det høyrest ut som du alt har skaffa deg ein gjeng, sa Rune.

Han såg på klokka, han måtte komme seg av garde. Han skulle trass alt flytte i dag.

– Men skal de ikkje prøve den nye sofaen? spurde han.

Eg og Maja hoppa i sofaen og sette oss godt til rette med ryggen mot dei store putene. Rune såg på oss med eit slags ømt blikk.

– Er den god å sitte i?

– Kjempegod, sa Maja.

Han sette seg ned på andre sida av henne med beina i kors og la armen bak ryggen hennar. Så tok han plutseleg fram mobilen og tok ein selfie. Han la mobilen tilbake utan å sjå bildet.

– Nei, no må eg gå, sa han og reiste seg. – Eg håper sofaen oppfører seg fint.

Straks vi var åleine, la Maja hovudet i fanget mitt med blikket på Super Mario. Eg drog fingrane forsiktig gjennom håret hennar, frå hårbotnen og heilt ut til tuppane, strekte heile hårlengdene ut. Snart dura det i mobilen, og eg strekte meg for å sjå. Det var frå Rune, med bilde av oss tre i sofaen. I tekstfeltet stod det: «I en sofa fra IKEA … Hyggeleg å helse på dykk. Klem frå Rune.»

Klem? Eg strauk handa over armlenet og tenkte at det hadde vore ein innbringande dag. No hadde vi ein sovesofa, og i fleire dagar etterpå hende det at eg, ofte utan å tenke over det, henta fram bildet på mobilen, berre for å sjå på det.